Soma (Manisa-Türkiye) Kömürlerinin Organik Petrografik, Organik Jeokimyasal Özellikleri ve Gaz Depolama Kapasiteleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mühendislik Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Emre Korhan Yaşar
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mehmet Namık YALÇIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, Soma kömürlerinin organik petrografik, organik jeokimyasal özellikleri ile gaz depolama kapasitelerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Buna ek olarak kömürlerin organik petrografik ve organik jeokimyasal özelliklerinin, gaz depolama kapasitesinde neden olduğu değişimler ile bu değişimlerin nedenleri de araştırılmıştır.Bu amaç doğrultusunda, bölgede yapılan sondajlardan Soma kömürlerini (KM2 kömür damarını) temsil edecek şekilde toplam 63 adet örnek alınmıştır. Daha sonra alınan örneklerin; inorganik jeokimyasal özelliklerinin (nem, kül, uçucu madde, sabit karbon, karbon, hidrojen, azot, kükürt ve oksijen değerleri) belirlenmesi için kısa ve elementel analizleri, organik jeokimyasal özelliklerinin (organik maddenin miktarı, türü ve olgunluğu) belirlenmesi için toplam organik karbon ölçümleri ve Rock-Eval analizleri, organik petrografik özelliklerinin (maseral dağılımı ve vitrinit yansıması değerleri) belirlenmesi için maseral analizi ve vitrinit yansıması (% Ro) ölçümleri, gaz depolama kapasitelerinin belirlenmesi için adsorpsiyon (yüzey alanı) ölçümleri yapılmıştır.Analiz sonuçlarından elde edilen bulgulara göre Soma (Manisa) kömürlerinin; ASTM standartlarına göre linyit ile alt bitümlü kömürler sınıfında yer aldıkları, karasal organik maddece zengin (hüminit grubu maserallerce zengin) hümik kömürler oldukları, ölçülen vitrinit yansıması (kömürleşme dereceleri) değerlerine göre (% 0,35 ile % 0,48 Ro arasında) termojenik kökenli gaz oluşturmaları için yeteri kadar olgunlaşmamış oldukları ve gaz depolama kapasitelerinin gram kömür başına 47,9 cm3/gr gaz değerlerine kadar çıkabildiği belirlenmiştir. Ayrıca artan kül, uçucu madde ve liptinit değerleriyle kömürlerin gaz depolama kapasitelerinin azaldığı; artan sabit karbon, elementel karbon, hüminit (vitrinit), toplam organik karbon (TOC) ve olgunlukla (Tmax ve vitrinit yansıması (% Ro) değerleriyle) gaz depolama kapasitelerinin arttığı belirlenmiştir.