Nükleer yapının farklı yarı-deneysel bağlanma enerjisi formülleri ile incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OMER SAFWAN ABDULJABBAR AL ALHAJJ

Danışman: MEHTAP YALÇINKAYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sıvı damlası modelinin temelini oluşturan yarı-deneysel bağlanma enerjisi formülü kullanılarak nükleer yapının incelenmesi, atomik çekirdeklerin kararlılıklarını, çekirdek içi kuvvetlerin doğasını ve düşük enerjili çekirdek reaksiyonları mekanizmasını anlamak için önemli bir araçtır. Günümüzde teknoloji ve deneysel tekniklerin gelişmesiyle birlikte tüm periyodik tabloyu kapsayan nötron açısından zengin ve eksik çekirdekleri üretmek ve incelemek artık mümkündür. Ancak son deneysel gelişmelerle bile nötron veya proton bakımından oldukça zengin çekirdeklere hala erişilemez. Deneysel verilerin sınırlı olduğu böyle durumlarda bile çekirdeklerin özelliklerini tahmin etmek için yarı-deneysel bağlanma enerjisi formülleri değerli bir kaynaktır. Bu formüller, nükleer fizikçilere, çeşitli izotopların kararlılık seviyelerini ve olası düşük enerjili nükleer reaksiyonları inceleme ve planlama olanağı sağlar. Bu çalışmada, A=40 izobarında yer alan Z=12-23 ve N=17-28 aralığındaki toplam 12 farklı çekirdeğin nükleon başına bağlanma enerjileri dört farklı yarı-deneysel bağlanma enerjisi formülü kullanılarak hesaplandı. Bu dört farklı formül arasında deneysel veriyi en iyi modelleyen yarı-deneysel bağlanma enerjisi formülü belirlendi. A=40 izobarında yer alan çekirdeklerin tek nötron ve proton, çift nötron ve proton ayırma enerjileri bu formül kullanılarak hesaplanıp nükleer yapı incelendi.