Tüketicilerin coğrafi işaretli gıda ürünlerine yönelik tutumları üzerine araştırma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FİDAN JAFAROVA

Danışman: Süphan Nasır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasının amacı, tüketicilerin coğrafi işaretli gıda ürünlerine yönelik tutumlarını belirlemek ve bu tutumlarına göre profillendirme yaparak tüketici gruplarını ortaya koymaktır. Bu amaçla, tüketicilerin coğrafi işaretli ürünlere yönelik farkındalık düzeyleri, etiketlere yönelik tutumu, coğrafi işaretlemenin sağladığı faydalara yönelik tutumu, tüketicilerin coğrafi işaretli ürünlere yönelik daha fazla ödeme istekliliği ve satın almaya yönelik tutumu incelenmiştir. Araştırma verileri 2021 yılı Mart ve Nisan aylarında toplanmıştır ve araştırmaya 695 kişi katılmıştır. Anket yoluyla elde edilen tüm veriler SPSS 26.0 programı ile değerlendirilmiştir. Tüketicilerin coğrafi işaretlemeye yönelik tutumlarıyla ilgili tüketici profillerini ortaya çıkarmak için kümeleme analizi yapılmıştır. Kümele analizinin sonucunda şüpheci, savunucu ve olumsuz tüketici profilleri ortaya çıkmıştır. Çoğunluğu 18-35 yaş arasında tüketicilerden oluşan şüpheciler, diğer tüketici profilleriyle kıyaslandığında coğrafi işaretli ürünlere yönelik tutumlarıyla ilgili kararlarında tam olarak emin olmayan grup olmuştur. Diğer tüketici profillerinden farklı olarak en fazla tüketici sayısı ve aynı zamanda kadın katılımcıların yüksek oranda olması savunucular grubunda görülmektedir. Savunucu tüketiciler coğrafi işaretli ürünlere yönelik çok olumlu tutum içinde olan tüketici kümesini temsil etmektedir. Son olarak, üçüncü kümeyi oluşturan olumsuz tüketiciler genç tüketici popülasyonundan oluşmaktadır. Olumsuz tüketici profili coğrafi işaretlemeye yönelik olumsuz tutum içinde olan, coğrafi işaretlemenin ekonomik destek, kültür ve gelenek, kalite ve güvenirlik açısından faydaları olduğunu düşünmeyen, aynı zamanda coğrafi işaretli ürünlere yönelik daha fazla fiyat ödeme istekliliği ve satın alma eğilimi içinde olmayan en olumsuz küme olmuştur.