Tikagrelorün Asetilsalisilik asit varlığında Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi ile Tayini
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Temel Eczacılık Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Yeşim Acar
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Sena Çağlar Andaç
Eş Danışman: Elif Özdemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tikagrelor (TİKA) akut koroner sendromlu hastalarda miyokard enfarktüsü, felç gibi semptomların önlenmesinde asetilsalisilik asit (ASA) ile beraber kullanılan bir trombosit agregasyon inhibitörüdür. Rosuvastatin (ROS) ise endojen kolesterol üretimini engelleyerek kardiyovasküler hastalık riskini düşüren lipid düşürücü bir ilaçtır. Kalp damar hastalıklarının toplumda görülme sıklığı ve yaygınlığı göz önüne alındığında bu üç ilacın eş zamanlı analizleri önem kazanmaktadır. Tez çalışmasında tikagrelorün, asetil salisilik asit ve rosuvastatin ile yan yana analizi için bir yüksek performanslı sıvı kromatografisi (HPLC) yöntemi geliştirilmiş, tablet preparatlarına uygulanmış ve uluslararası kılavuzlara göre valide edilmiştir. Geliştirilen metotta ayrılma Inertsil C18 (250 mm x 4,6 mm i.d., 5 µm) analitik kolonu üzerinde %70 ACN - %30 orto-fosforik asit çözeltisi (pH 2,68) mobil faz karışımı kullanılarak sağlanmış, akış hızı 1 mL/dk, dedeksiyon 237 nm olarak belirlenmiştir. Doğrusallık çalışması sonucunda elde edilen kalibrasyon eğrileri TİKA, ASA ve ROS için sırasıyla 10-135 µg/mL, 10-200 µg/mL ve 5-40 µg/mL aralığındadır ve korelasyon katsayıları sırasıyla 0,9982; 0,9992 ve 0,9980 olarak bulunmuştur. Tabletlerin analizlerine başarıyla uygulanan yöntem TİKA, ROS ve ASA için sırasıyla %98,61-100,46; %100,64-111,41 ve %97,43-101,73 arasında doğruluk değerlerine sahiptir. TİKA, ROS ve ASA etken maddelerinin eş zamanlı tayini için literatürde kullanılan bir metot bulunmamaktadır ve kardiyovasküler hastalıklara sahip kişilerin serum, plazma, idrar gibi biyolojik sıvı örneklerinden kantitatif olarak analiz edilebilmeleri için temel teşkil edecek bir çalışma niteliğindedir.