Yaşlı ihmal ve istismarında bakım veren gelinler.
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Aslı Aydemir
Danışman: Hanife Özlem Sertel Berk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma yaşlı ihmal ve istismarının olası nedenlerine dair bir durum çalışmasıdır ve yaşlı ihmal ve istismarının, aralarında bakım ilişkisi olan gelin-kayınvalide çiftlerinde nasıl yer aldığını incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla yaşlı ihmal ve istismarını doğuran ya da yaşlıyı ihmal ve istismardan koruyan olası sebeplere, Rittenour ve Soliz'in (2009) önerdikleri Gelin-Kayınvalide İlişkisi Bağlamsal Modeli çerçevesinde ulaşılmaya çalışılmıştır. Çalışmada 6 gelin-kayınvalide çiftine ulaşılmıştır ve her gelin ve kayınvalide ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Quinn ve Tomita'nın (1997) önerdikleri Yaşlı İstismarı Tanı ve Müdahale Modeli temel alınarak yaşlı ihmal ve istismarının varlığı sorgulanmıştır. Ayrıca bakım alan kayınvalidelerin kognitif durumlarının değerlendirilebilmesi için kayınvalidelere Standardize Mini Mental Test ve bakım veren gelinlerine bağımlılık durumlarını değerlendirmek için gelinlere Barthel İndeksi uygulanmıştır. Çalışma sonucunda, bir gelin-kayınvalide çiftinde yaşlı ihmal ve istismarı bulgulanmıştır. Bir gelin-kayınvalide çiftinde ise ekonomik istismar şüphesi ve bir diğer çiftte de psikolojik ihmal şüphesi bulunmuştur. Bakım verdiği kayınvalidesini ihmal ve istismar ettiği bulgulanan gelinin, kayınvalidesiyle çatışmalı bir ilişkisi olduğu ve bakım vermeyi kendi niyeti dışında özellikle içinde bulunduğu zorunluluklar sebebiyle sürdürdüğü görülmüştür. Ancak Gelin-Kayınvalide İlişkisi Bağlamsal Modeli çerçevesinde yapılan tematik analiz sonucunda her çatışmalı gelin-kayınvalide ilişkisinin yaşlı ihmal ve istismarını doğurmadığı bulgulanmıştır. Bakım ilişkisi hem kayınvalidenin hem de gelinin ev içi konumlarını dönüştürmektedir. Bununla birlikte gelin-kayınvalidenin ilişkileri içindeki pek çok dinamik, yaşlıyı ihmal ve istismardan korumaktadır. Bu çalışmada Gelin-Kayınvalide İlişkisi Bağlamsal Modelinin önerdiği gibi bakım verme, ilişkisel bir niyet olarak ortaya çıkmamaktadır; daha çok kadının toplumsal cinsiyet rolleri gereği yerine getirmesi gereken, bir kadın işi olarak kabul edildiği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Ya lı hmal ve stismarı, Gelin-Kayınvalide li kisi,Bakım verme, Bakım alma, Toplumsal Cinsiyet Rolleri.