Ceza infaz kurumlarında alınan mesleki eğitimlerin eski hükümlülerin istihdamda bulunma haline etkisi: Niğde Açık Ceza İnfaz Kurumu eski hükümlüleri üzerine nitel bir araştırma
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİLAL ÇİLKAYA
Danışman: Levent Şahin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dezavantajlı gruplar içinde yer alan eski hükümlülerin işgücü ve toplumsal hayata yeniden entegrasyonu, hem bireyler hem de toplum açısından büyük önem taşımaktadır. İşsizlik ve eski hükümlülük olgularının bir arada bulunması hem bireysel hem de ailevi ve toplumsal açıdan birçok sorunu da beraberinde getirmektedir. Bu nedenle, hükümlülerin cezaevi sürecinin ilk aşamasından salıverilme sürecine kadar işgücüne ve toplumsal yaşama uyum sağlamaları önemlidir. Hükümlüleri, ceza sonrasındaki yaşama hazırlamak adına ceza sistemi içerisinde meslek edinmeye yönelik eğitimleri de içeren bir dizi olanak sağlanmaktadır. Bu çalışma, "Ceza infaz kurumlarında alınan mesleki eğitimlerin eski hükümlülerin istihdamda bulunma etkisi nasıldır?" sorusu etrafında şekillenmiştir ve amacı; ceza infaz kurumlarında verilen mesleki eğitimlerin, eski hükümlülerin işgücü piyasasındaki potansiyel etkisini ve iş bulma şanslarını değerlendirmektir. Ceza infaz kurumlarında uygulanan mesleki eğitim programlarının etkili olabilmesi için programların kalitesi, iş piyasasıyla uyumluluğu ve tahliye sonrası destek gibi çeşitli faktörlere bağlıdır. Bu nedenle, bu eğitimlerin mahkûmların cezaevinden çıktıktan sonra iş bulma zorluklarını azaltmaya, vasıfsızlık ile sosyal ağ kaybının negatif etkilerini tersine çevirmeye yönelik olup olmadığını ve eski hükümlülerin işgücüne ve sosyal hayata uyum durumlarına etkisini analiz etmek önemlidir. Bu tür çalışmalar, hem ceza sistemi döngüsünden çıkışı hızlandırarak hem de suç tekrarını azaltarak toplumsal fayda sağlayabilir. Ayrıca, bu araştırmanın sonuçları, politika yapıcılar ve uygulayıcılar için somut öneriler geliştirme fırsatı sunmaktadır. Çalışma; Niğde Açık Ceza İnfaz Kurumu'ndaki eski hükümlüler üzerine yapılan nitel analizlerle, mesleki eğitimlerin gerçek yaşam koşullarındaki etkilerini doğrudan ele almıştır. Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma yöntemi esas alınmış ve durum (olay) analiz yöntemi deseni olarak seçilmiştir. En az 6 ay öncesinde hükümlülüğünü Niğde Açık Ceza İnfaz Kurumunda tamamlamış kendi işini yapan 10 kişi, başkasının yanında çalışan 10 kişi ve hâlihazırda işsiz 10 kişi olmak üzere toplamda 30 eski hükümlü bireyle yarı yapılandırılmış mülakat tekniği kullanılarak görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmeler sonucunda çeşitli bulgulara ulaşılmış ve sonuçlar yorumlanmıştır. Araştırma bulgularına göre, cezaevlerinde uygulanan mesleki eğitim programlarının suç tekrarını azaltabileceği ve tahliye sonrası istihdam şansını artırabileceği tespit edilmiştir. Mesleki eğitim alan mahkûmların iş bulma ve topluma yeniden entegrasyon olasılıkları, eğitim almamış olanlara kıyasla daha yüksektir. Ancak bu programların etkili olabilmesi için kalitesi, iş piyasasıyla uyumluluğu ve tahliye sonrası destek gibi faktörler önemlidir. Ceza infaz kurumlarındaki mesleki eğitimlerin eski hükümlülerin iş bulma ihtimallerini artırdığı ve tekrar suç işleme olasılıklarını düşürdüğü belirlenmiştir. Bu nedenle ceza infaz kurumlarında yürütülen mesleki eğitim programlarının eksikliklerini belirlemek ve düzeltmek, toplumsal fayda ve bilimsel katkı açısından büyük önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Eski Hükümlü, Hükümlü, İşgücü, Sosyal Dışlanma, Mesleki Eğitim, İş Gücü Piyasası Politikaları.