Yerel Durağanlık Standardının Farklı Parametreler İle Tayini

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Fakültesi, Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Murat TAŞ

Danışman: Selçuk Bilir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Güneş'in LSR değerlerinin iyi bilinmesi Galaktik yapı ve evrim çalışmalarında uzun süredir tartışma konusu olan bir takım soruların yanıtlanabilmesi açısından önemlidir. Yüksek lisans tez çalışması kapsamında yüksek çözünürlük ve yüksek sinyal-gürültü oranına sahip GALAH DR3 tayfsal gökyüzü taraması verileri ile yüksek duyarlılıklı Gaia EDR3 astrometri verilerinin birlikte analiz edilmesiyle 93,357 anakol yıldızı tespit edilmiştir. LSR tayini için olabilecek en genç ve ince diski iyi temsil eden kinematik özelliklere sahip alt-örnekleri elde edebilmek için yıldızlar uzaklık, kimya, yörünge ve tayf türüne ait özelliklerine göre sınırlandırılmıştır. Ayrıca, yıldızların yaşı ve yörüngesel basıklıklar değerlerine de ek sınırlamalar getirilerek oluşturulan daha duyarlı alt-örneklerle Güneş için çeşitli LSR değerleri hesaplanmıştır. Çalışmada yaşa sınırlama getirilince U, yıldız yörüngesinin Galaktik düzleme dik doğrultuda erişebileceği en büyük dik uzaklığa sınırlama getirilince W ve yıldızların Galaktik düzleme paralel yörüngesel basıklığına sınırlama getirildiğinde V uzay hızı bileşenlerinin LSR tayini için örnekleri duyarlı hale getirdiği sonucuna varılmıştır. Bu tez çalışması varolan literatür çalışmalarından farklı olarak, yüksek çözünürlük ve yüksek sinyal gürültü oranlı tayf verileri, şimdiye kadar ki en yüksek duyarlılığa sahip astrometri verileri içermesi ve verilerin yaş, kimya, kinematik ve yörünge parametreleri dikkate alınarak detaylı bir analiz edilmesinden dolayı üstünlükler içermektedir.