Almanya Alevileri’nin Sorun ve Talepleri İle Almanya’nın Alevi Politikası
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ali ALTUN
Danışman: Ali Arslan
Özet:Alevilik son dönemlerde gerek basın ve medya kuruluşlarında, gerek se akademik dünyada popüleritesini arttırmış ve günden güne üzerinde daha fazla tartışılan ve araştırılan bir konu haline gelmiştir. Alevilik konusunun bu denli popüler olmasının tarihsel olarak Türkiye Cumhuriyeti'nin çok partili hayata geçişi sonrası Türkiye halkı gibi Alevilerin daha fazla kamusal alanda görünmeleri ve seslerini yükseltmelerinin yanında, kentleşme ve batılılaşma ile tanışmalarının sonucu olarak Türkiye'de en fazla etkilenen gurup olmasının da önemli payı bulunmaktadır. 1960 sonrası Alevilerin sürekli olarak siyasi olaylarla gündeme gelmesi ve Aleviliğin 1950'lere kadar bir sır olarak görülüp dışa ifşa edilmemesi gereken bir giz olarak görülmesi de Aleviliğe artan ilginin bir diğer nedenidir. Bugüne kadar gerek Türkçe, gerek se yabancı dillerde yapılan akademik çalışmalarda konunun daha çok tarihsel, dini ve kültürel boyutu araştırılmış ve tartışılmıştır. Oysa ki, 1960'lı yıllardan itibaren Türkiye genelinde kırsal alandan kentlere ve yurt dışına yaşanan göçler, Aleviler için siyasi, kültürel, ekonomik, dini ve sosyal açıdan birçok yeniliği beraberinde getirmiş ve geleneksel Alevi inanç ve kurumlarında bir çok değişiklik yaşanmasına neden olmuştur. Bu dönemde sosyolojik açıdan büyük değişim yaşayan Alevilerle ilgili "Aleviliğin siyasallaştığıyla" ilgili yoğun eleştiriler gelmiştir. Bu eleştirilerin dozunu arttıran gelişme ise, Alevilerin sorun ve taleplerinin ABD ve Avrupa devletleri üzerinden gelmesi, AB'nin AB Konseyi, AB Parlamentosu gibi kurumların Alevilerle ilgili Türkiye'ye tavsiye ve kınama kararları alması olmuştur. Uzun bir zaman Alevi-Sünni diye farklılık görmeyen, hatta böyle bir ayrımın farkında bile olmayan Almanya bugün neredeyse tüm kurum ve kuruluşlarıyla sadece Alevileri benimsemiş görüntüsü vermektedir. "Alevi sorunu" Kürt Sorunu'ndan sonra kiliselerden, parti vakıflarına, üniversitelerden, işçi sendikalarına, Alman toplumunun hemen her kesitinde ilgi odağı haline gelmiştir. Almanya'da yaşayan Türk toplumu ve Türkiye için önem taşımayan konu, 1990'ların başında Almanya'nın ve diger AB ülkelerinin dikkatini çekmiş, ya da kasıtlı olarak özellikle ele alınarak değişik metot ve vesilelerle gündemde tutulmaya çalışılmıştır. Bu çalışma Almanya'da yaşayan Alevilerin sorun ve talepleriyle, Almanya arasındaki ilişkileri araştırmaktadır. Uluslararası bir sorun haline getirilmeye çalışılan Alevi'lerin istek ve taleplerine Alman kamuoyu, politikacı ve entellektüellerinin nasıl baktığı ve değerlendirdiği Almanya'nın iç ve dış politik hedefleri çerçevesinde irdelenmeye çalışılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Almanya Alevileri, Sosyal Dönüşüm, Uyum, Alevi Kurumları