Depolama Sistemlerinde Sipariş Toplama İşlemlerinin Optimizasyonu
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ali Görener
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Necdet ÖZÇAKAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yüksek ürün çeşitliliği, daha küçük parti büyüklükleri, daha az miktarda ürün talebi, düşük teslimat süreleri ve hızlı yanıt ihtiyaçları gibi isteklerin var olduğu talep odaklı organizasyonların ve tam zamanında anlayışının büyük ölçüde yaygınlaşması ile birlikte, lojistik faaliyetler içerisinde depolama fonksiyonunun önemi çok daha fazla artmıştır.Sipariş toplama işlemleri, depolama sistemlerindeki en önemli faaliyetlerdir. Depolama ve dağıtım merkezlerinde iş gücünün en yoğun olarak kullanıldığı operasyonlar olan sipariş toplama işlemleri; müşterilerin talepleri doğrultusunda siparişlerin depo içerisinde bulundukları noktalardan alınmalarını ifade etmektedir. Siparişlerin toplanması problemi; sipariş toplama maliyetini düşürmek için, toplayıcıların katettiği mesafenin minimize edilmesi amacıyla, siparişlerin uygun şekilde gruplanmasını ve sipariş toplayıcıların rotalarının tespit edilmesini kapsamaktadır.Sipariş toplama operasyonları, sipariş gruplama ve toplayıcı rotalama olarak iki ana optimizasyon problemini barındırmaktadır. Sipariş gruplama problemi; bir sipariş kümesi için kaç toplama turu olması gerektiğini ve bir sipariş turunda toplanacak siparişlerin hangileri olduğunun tespit edilmesi işlemlerini içermektedir. Sipariş toplayıcının rotalanması ise, oluşturulan gruplardaki siparişlere gidiş sırasının tespit edilmesini ifade etmektedir.Bu tez çalışmasında; depolama sistemleri ve yönetimi konularının açıklanmasını takiben; sipariş toplayıcı seyahat mesafesinin azaltılması amacıyla, sipariş toplama probleminin çözümünde kullanılan teknikler irdelenmiştir. Özellikle çapraz geçit içeren, sırt sırta raf sistemli depolar dikkate alınmıştır. Sırt sırta raf sistemlerinde yer alan koridorlar, sipariş toplayıcının hareketini kısıtlamaktadır. Çalışma kapsamında; Clarke-Wright (CW) sezgiseli, Rastsal Tasarruf (RT) sezgiseli ve Genetik Algoritma (GA) tabanlı metasezgisel yöntem olmak üzere üç farklı sipariş toplama tekniği değerlendirilmiştir. Ayrıca bu çalışmada; sezgisel ve metasezgisel yöntemlerde kullanılmak üzere, sırt sırta raf sistemindeki iki sipariş arasındaki en kısa mesafelerin belirlenebilmesi için uzaklık matrisinin oluşturulabilmesi amacıyla, yeni bir uzaklık denklem seti sunulmuştur.Önerilen çözüm metodlarının kullanımı ile, sipariş gruplama ve sipariş toplayıcının rotalanması problemine eş zamanlı çözüm üretilmesi amaçlanmıştır. Gerçek veriler kullanılarak, farklı çözüm parametreleri ile CW sezgiseli, RT sezgiseli ve GA tabanlı çözüm yöntemleri karşılaştırılmıştır. Araştırmada kullanılan veriler, DHL Supply Chain lojistik firmasının Kocaeli'de bulunan Gebze-2 deposundan alınmıştır.