Pediatrik B hücreli akut lenfoblastik lösemi olgularında kemik iliği hümoral bileşenlerinin doğal öldürücü hücreler üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Aziz Sancar Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İLHAN TAHRALI

Danışman: Günnur Deniz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Akut lenfoblastik lösemi (ALL), kemik iliğindeki lenfoid öncül hücrelerin kontrolsüz çoğalma ve farklılaşmasıyla meydana gelen bir hematolojik malign hastalıktır. Çoğunlukla çocuklarda meydana gelen ALL, çocukluk çağı kanserleri arasında en sık görülenidir. B lenfoid öncül hücrelerden gelişen B-ALL hastalığın en yaygın formudur. Klasik kemoterapi ajanlarıyla tedavi sonucu hastalarda sağkalım oranı yüksek olmakla birlikte, tedavinin ciddi yan etkilerinin olması ve tedaviye direnç gösteren hastaların varlığı nedeniyle tedavide immünoterapi önem kazanmaktadır. Son yıllarda, kansere karşı immün yanıtlarda önemli rol oynayan doğal öldürücü (natural killer - NK) hücrelerin immünoterapide kullanımı üzerine çalışmalar yoğunluk kazanmıştır; ancak tedaviden alınan sonuçlar beklenenin altında olup, bu durumun ardında B-ALL hastalarının kemik iliği ve kan dolaşımlarındaki immün-baskılayıcı ortamın olması mümkündür. Bu düşünceyle gerçekleştirdiğimiz çalışmada, B-ALL hastalarının kemik iliği plazma örneklerinin sağlıklı NK hücreleri ile birlikte 24 ve 72 saat kültürü sonrası NK hücrelerinin alt grup oranları, PD-1 betimlemeleri, proliferatif yanıtları ve hücre içi IFN-g, IL-10 ve TNF-a seviyeleri ölçülmüştür. Değerlendirmeler akut lösemi açısından patoloji saptanmayan hastaların kemik iliği plazmaları ve fetal sığır serumu eklenen koşullar ile karşılaştırmalı olarak yapılmıştır. Elde edilen sonuçlarla kemik iliği plazma örneklerindeki hümoral bileşenlerden olan sitokinler arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla plazma IL-1b, IL-6, IL-10, IL-18, IFN-a2, IFN-b, IFN-g, TNF-a ve GM-CSF seviyeleri ölçülmüştür. B-ALL plazması eklenen koşullarda NK hücre alt grup oranları ve proliferasyonu kontrol gruplarına göre düşerken, PD-1 ile hücre içi IL-10 ve TNF-a seviyelerinin yükseldiği görülmüştür. B-ALL plazma örneklerinde yüksek IL-10 düzeylerine karşılık IL-18 ve IFN-g seviyelerinde düşüş saptanmıştır. Bu bulgular, B-ALL hastalarının kemik iliğindeki hümoral bileşenlerin, NK hücreleri üzerinde baskılayıcı etki gösterdiğine işaret etmektedir.