Türkiye'de vergi gelirlerinin iktisadi faaliyet hacmindeki değişimlerle ilişkisi üzerine ampirik bir çalışma

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ERDAL KOYUNCU

Danışman: Cem Saatcioğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Vergi gelirlerinin iktisadi faaliyet hacmindeki değişimlerle ilişkisine yönelik bu çalışmada, Türkiye'de 2006-2015 yılları arasında Reel Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'da meydana gelen değişimlerin Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi, Dahilde Alınan Katma Değer Vergisi, İthalde Alınan Katma Değer Vergisi, Özel Tüketim Vergisi ve Toplam Vergi Gelirleri üzerindeki etkileri Doğrusal Olmayan Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Model (NARDL) yöntemiyle inceleme konusu yapılmıştır. Bu kapsamda Reel Gayrisafi Yurtiçi Hasıla'da meydana gelen artış ve azalışların vergi geliri kalemleri ile toplam vergi gelirleri üzerinde meydana getirdiği etkiler araştırılmıştır. Ortaya çıkan bulguların yorumlanmasında, maliye teorisindeki vergi esnekliği ve vergi canlılığı kavramlarından faydalanılmıştır. Çalışmanın sonucunda, Türkiye'de 2006-2015 yılları arasında bahse konu vergi geliri kalemleri ve toplam vergi gelirleri ile Reel Gayrisafi Yurtiçi Hasıla arasında asimetrik uzun dönem ilişkinin varlığı tespit edilmiştir. Reel Gayrisafi Yurtiçi Hasıla'da meydana gelen artış ve azalışların her bir vergi geliri açısından farklı etkilerinin olduğu görülmüştür. Böylece, Türkiye'de 2006-2015 döneminde vergi gelirlerinin iktisadi faaliyet hacmindeki artışlara karşı duyarlı olduğu ve vergi sisteminin esnek ve canlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.