Melen Çayı Havzası'nın coğrafi potansiyeli ve sürdürülebilirlilik açısından havza yönetimi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YAŞAR AKKAYA
Danışman: Süheyla Akova
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:20. yüzyılda havza yönetimi ve planlanması kavramı çeşitli çevresel sorunlar neticesinde giderek önemini arttırmıştır. Bu önemin artmasına paralel olarak havza yönetimi ve planlaması giderek karmaşık hale gelmiştir. Batı Avrupa ülkeleri ve Amerika Birleşik Devletleri( ABD) gibi gelişmiş ülkelerde havzaların planlanması suya dayalı kullanımların çok ötesindedir. Ülkemizde havza planlaması ve yönetimi daha çok su kullanımı endeksli olup, bütüncül havza planlaması çalışmaları son yıllarda ağırlık kazanmıştır. Bu çalışmalara gerek duyulmasındaki amaç artan nüfusun ihtiyaçlarını karşılamak için havza potansiyelini daha da çok kullanarak sürdürülebilirliliğini sağlamaktır. Türkiye'nin en yoğun nüfusu barındıran İstanbul ve Ankara metropollerine eşit mesafede olan Melen Havzası mevcut potansiyeli yönüyle uzun yıllar ülkemizin kalkınması için önemli girdileri bereberinde getirmiştir. Türkiye'nin en sanayileşmiş bölgesine komşu oluşu bu potansiyelin en optimal verimlilik ve sürdürülebilirlik yönlü kullanılması zorumluluğunu doğurmuştur. Melen Havzasının Coğrafi potansiyeli oldukça yüksektir. Havzanın doğal ve beşeri potansiyelinin çevredeki yoğun nüfus tarafından kullanılması havzaya olan baskıyı artırmıştır. Bu baskıların artmasından kaynaklanan olumsuzlukları bertaraf etmek için çeşitli çözüm yolları sunulmuştur. Bu çözüm yöntemlerinin geliştirilmesi gelişmiş havza yönetimi kapsamında değerlendirilmiş ve coğrafi bakış açısı ile tüm yönleri analiz edilmiştir. Bu incelemelerde temel esas, koru ve kullan mantığı içinde tüm coğrafi potansiyelin sürdürülebilirliği olmuştur. Son yıllarda havza, Melen Projesi kapsamında yoğun ilgi görmüştür. Melen Havzasının Coğrafi Potansiyeli ve Sürdürülebilirlilik Açısından Havza Yönetimi tez araştırması, coğrafi bakış açısı ve bütüncül yaklaşımla değerlendirilmiştir. Bu yaklaşım havzanın coğrafi potansiyelinin korunumu, sürdürülebilir çevre ve ekonomik kalkınma ilkesi doğrultusunda hareket edilmiştir. Çevreyi koruma ve sürdürülebilirlik yaklaşımı araştırmanın tümüne yayılmıştır. Havza yönetimi yaklaşımı içinde beşeri faaliyetleri ile doğal çevre arasındaki ilişki analiz edilmiştir. Analizlerde coğrafi kaynakların sınırsız olmadığı ilkesi göz önünde bulundurulmuştur. Çalışmamızda Melen Havzasının jeoloji, jeomorfoloji, klimatoloji, su kaynakları, nüfus, yerleşme, sanayileşme, turizm, ekonomik faaliyetler, flora ve faunası, kirlilik unsurları, kurumlar arası koordinasyon, risk analizleri, SWOT analizleri ve birçok konu multidisipliner çerçevede değerlendirilerek sonuçlandırılmış bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Melen Havzası, Coğrafi Potansiyel, Mekansal Kullanım, Sürdürülebilir Havza Planlaması, Bütüncül Havza Yönetimi, Melen Projesi, Havzalar Arası Su Transferi, Hidrografya, Doğal Çevre, Jeoloji, Jeomorfoloji, Klimatoloji, Arazi Kullanımı, İklim Projeksiyonları, SWOT Analiz, Taşkın Risk Analizi.