14N+ 238U Reaksiyonu Sonucu Oluşan Reaksiyon Kanallarının İncelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 1999

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Gülhan Gürdal

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Baki AKKUŞ

Özet:

ÖZET 14TVT j. 238 N + U Reaksiyonu Sonucu Oluşan Reaksiyon Kanallarının incelenmesi Ağır iyonlarla indüklenen reaksiyonlarda oluşan fisyon ürünü nötron zengin izotopların ve özellikle A « 130 bölgesindeki nötron zengin iyod izotoplarının yapısının anlaşılması ve mevcut bilginin genişletilmesi amacı ile üretilen bu çalışmanın, deneysel kısmı, Güney Afrika Cumhuriyeti - Cape Town, Ulusal Hızlandırıcı Merkezi, NAC (National Accelerator Centre) siklotron Kompleksinde gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada enerjileri nükleon basma 10 MeV e kadar hızlandırılan 14N iyonlarının kaim metalik 238U hedefinde oluşturduğu fisyon reaksiyonundan çıkan fisyon ürünlerinin belirlenmesi üzerine çalışılarak, bu tip reaksiyonlarda açık olabilecek reaksiyon kanalları incelenmiştir. Reaksiyon ürünü olarak uyarılmış seviyelerden oluşan fisyon ürünlerinin ayrıntılı gama spektroskopisi, çok dedektörlü gama spektrometresi AFRODITE (African Omnipurpose Detector for Innovative Techniques and Experiments) veri toplama sistemi (data acquisition system) ile elde edilmiştir. Fisyon ürünlerinden yayınlanan ve yayınlandıkları fisyon ürünlerinin belirlenmesi için kullanılan karakteristik X-ışınlanmn dedekte edilmesi için LEP dedektörleri, fisyon ürünlerinin uyarılmış seviyelerinin bozunması ile yayınlanan gama ışınlarının dedekte edilmesinde de CLOVER dedektörleri kullanılmıştır. Deneyler süresince olay-olay (event by event) magnetik teyplere kaydedilen verilerin çözümlenmesi, derlenmesi ve düzenlenmesi (sorting) bu çalışma süresince gerçekleşmiştir. Yazılan programlar ile deneysel verilerin, çekirdeklere ait düzeylerin belirlenmesi için gerekli formata indirgenmesi sağlanmıştır. Deney verisinin, özellikle LEP dedektörlerinin analizi sonunda, bu deney koşullarında üretilebilecek fisyon ürünlerinin A » 130 bölgesi nötron zengin iyod izotopları ve komşuluğunda yer alan Te ve Xe izotopları olduğu gözlenmiştir. Özellikle LEP dedektörlerinden elde edilen verilerden fisyon ürünleri olarak Te (Tellür), I (İyot) ve Xe (Zenon) izotopları tanımlanmıştır ve matrislerin analizi sonucunda, bu deney şartlan ile A « 130 bölgesinde nötron zengin iyot izotopları üretilebileceği gösterilmiştir. yn