Serbest bölgelerin ekonomiye etkisi: Türkiye örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GOSHGAR MAMMADOV
Danışman: Demet Çak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Serbest Bölgelerin ülke ekonomileri üzerine etkileri incelenmektedir. Araştırma, serbest bölgelerin oluşumu, tarihi, onların farklı türleri, avantajları ve dezavantajları ve günümüzde olan gelişimi ve ayrı ayrı ülkelerde oluşturulan bölgelerin sayısı ile ilgili detaylı bilgiler ilk bölümde yer almaktadır. Serbest Bölgeler, günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli ekonomik politika araçlarından biri olarak düşünülmektedir. Serbest Bölgeler ev sahibi ülkenin diğer bölgelerinden farklı olarak faaliyet gösteren yabancı ve yerli şirketlere vergi muafiyetleri, bürokrasi, gümrük prosedürleri gibi önemli avantajlar sağlamaktadır. Asırlardan beri çeşitli isimlerle uygulanan serbest bölge politikalarının daha çok ticaret ve transit amacıyla kurulmuş olduğu bilinmektedir. Lakin günümüzde serbest bölgeler daha çok üretim ve sanayi gelişimini sağlamak için oluşturulur hale gelmiştir. Bu bölgeler yalnızca bu alanlarda işlem yapan yabancı ekonomik bireyler için değil aynı zamanda ev sahibi ülke ekonomisi içinde önemli avantajlar sağlamaktadır. Yabancı yatırımcıların ülkeye gelmesi, ülkenin milli ekonomisinin gelişmi açısından geri kalan bölgelerde işlemler yapması ve bu bölgelerin ekonomik kalkınmasında, istihdamın sağlanmasında, döviz akışında, yeni farklı teknolojinin bu bölgelerde uygulanmasında önemli paya sahip olmaktadır. Kaynağı daha çok gelişmekte olan ülkelerde ve özellikle Asya ülkelerinde olan serbest bölge ekonomik politikasının birçok ülkede uygulanmasına ilişkin analizler ikinci bölümde tartışılmaktadır. Türkiye ekonomisi genel hatları ile incelendikten sonra, serbest bölgelerin Türkiye ekonomisi için faydaları, bu bölgelerde işlem yapan yerli ve yabancı firmalar için Türkiye devletinin uyguladığı vergi muafiyetleri teorik incelemeler, serbest bölgelerin ülkenin genel toplam ticaretine, genel istihdamına katkıları istatistiksel veriler, ayrıca Kovid-19 salgının da bu bölgelerin gelişiminin değerlendirilmesine ilişkin literatür incelemesi, bu bölgelerin avantaj, dezavantaj, gelecek fırsatlar ve risk oluşturacak tehditlere dair farklı yazarlar tarafından yapılmış olan analizler üçüncü bölümde ele alınmaktadır