Ergenlerin ve ailelerinin ergenlik dönemi aşıları hakkındaki bilgi düzeyi ve tutumlarının, COVİD-19 pandemisinin aşı farkındalığına etkisinin araştırılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Çocuk Sağlığı Enstitüsü Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜRAY KÖK

Danışman: Firdevs Baş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ergenlik dönemi hayatın en sağlıklı olunan evresi olarak düşünülmesine rağmen ergenlik yıllarında birçoğu önlenebilir nedenlerden ölüm, hastalık ve yaralanma yaşanmaktadır. En önemli koruyucu sağlık hizmetlerinden biri olan bağışıklama programı ile hem ergenlerin hastalıklardan korunmakta hem de toplumun hassas grupları için enfeksiyon kaynağı oluşturmaları önlenebilmektedir. Bu prospektif, tanımlayıcı-gözlemsel ve çok merkezli çalışmada ergenlik dönemi aşıları ile ilgili ergenlerin ve ebeveynlerinin bilgi ve tutumlarını değerlendirmeyi amaçladık. Toplam 605 ergen ve 605 ebeveyne anket uygulandı. Sonuçlar incelendiğinde; ergenlerin %55,6'sı kız ve %72,1'nin 13-18 yaş aralığındaydı. Ebeveynlerin %90'ı annelerden oluşuyordu, %40,8'i 12 yıl ve üzerinde eğitim seviyesine sahipti. Hane gelir düzeyi %45,9 oranında asgari ücretin iki katından fazlaydı. Ebeveynlerin %59,2'si ve ergenlerin %67,8'i ergenlik döneminde öneriler aşılar hakkında bilgi sahibi değildi. Ergenlik dönemi aşılarından en az bir tanesini yaptırmış olan ergenlerin oranı %64 saptandı bu oranın düşük olmasının en sık nedeninin bilgilendirme eksikliğinin olduğu gözlendi. Yeterli bilgilendirmenin yapılması durumunda Ergenlerin %54,8'i ve ebeveynlerin %59,4'ü aşı uygulanmasını kabul edeceği saptandı. Ailelerin sosyoekonomik durumu ve eğitim seviyesi ile ergenlerin düzenli sağlık izlemlerine gidiyor olmasının bilgi ve tutumu etkilediği görüldü. Covid 19 pandemisinin, diğer aşılarla ilgili tutuma etkisi değerlendirildiğinde ergenlerin (%79,8) ve ebeveynlerin (%78,4) çoğunluğunun düşüncelerinin değişmediği saptandı. Ergenlik döneminde aşılarla ilgili bilgilendirmenin az olması, aşılanma oranlarının düşük olmasının önde gelen nedenlerindendir. Bu tez çalışması, özellikle sağlık çalışanlarının bilinçlendirilerek ebeveynlere ve ergenlere sağlık izlemleri esnasında hatırlatmalar yapması, aşıların daha ulaşılabilir hale getirilmesi için planlamalar yapılması ve medya kanallarının bu konuda bilinçli bir şekilde kullanılması ile aşılarla ilgili farkındalığın ve aşı kabulünün artacağına dikkat çekmektedir. Anahtar Kelimeler: Ergen aşılaması, ergen sağlığı, aşı bilgi ve tutumu, Covid-19 etkisi, aşı kararsızlığı