Robert Wilson’un Sahneleme Anlayışının Postdramatik Tiyatro Bağlamında Analizi


Tezin Türü: Sanatta Yeterlik

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konservatuvar Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ATAKAN ASLAN

Danışman: Nazım Uğur Özüaydın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde postmodern kavramı, mimari, müzik, resim, film, fotoğraf, tiyatro, felsefe, sosyal bilimler, siyaset, sosyolojiy, tarih, ahlak, edebiyat, din, coğrafya, çevre ve kültürel çalışmalara kadar pek çok alanda karşımıza çıkmaktadır. Teorisyenler postmodern kavramın kimliğini ve doğasını henüz açık, eksiksiz ve şeffaf bir şekilde açıklayamadı ve bu postmodern kavramının özelliklerden biri olarak bilinir. Postmodernizm yeni bir dönemin işaretlerini taşıyor. Postmodern çağ, birçok seçeneğin ve deneyimin çağıdır ve sürekli olarak değişmekte ve gelişmektedir. Postmodernizm döneminde tiyatro dikkatini çeşitli konulara yöneltmiştir ve bunlardan en önemlisi de "zaman" meselesi olmuştur. Postmodern tiyatronun özellikleri onu diğer dönemlerin tiyatro yöntemlerinden ayırır. Postmodern tiyatronun en önemli özelliklerinden biri de performans yöntemlerinin bir arada kullanılması ve "çok zamanlı" (geçmiş, şimdiki zaman ve gelecek gibi farklı zamanların yan yana gelmesi) olgusu olmuştur. Bu tez, 20. yüzyılın ikinci yarısında dramanın keşfinden doğan postmodern tiyatroyu, dayandığı felsefi ve kavramsal temeller, bu temellerle ilişkisi ve sanatsal yansıması önemi açısından incelemektedir. Dört bölümden oluşan bu çalışmanın ilk bölümü, postmodernizm ve onun durumuna ilişkin genel anlayışı analiz etmeye ve postmodern sanatın ayırt edici özelliklerini postmodernizmin temel kavramlarıyla ilişkili olarak tartışmaya ayrılmıştır. İkinci bölüm, postmodern dramanın gelişim sürecini ve beslenme kaynağını araştıran kapsamlı bir kavramsal analiz ve sanatsal yansımayla anlatiyor. Robert Wilson'ın hayatı ve performanslarının biçimsel özelliklerini kapsayan üçüncü bölümde, post-dramatik tiyatro bağlamında dil, zaman, uzam, beden, sahneografi, müzik ve ışık üzerinde duruluyor. Son olarak dördüncü bölümde Robert Wilson'ın en ünlü performansı ve eseri olan Einstein on the Beach, postdramatik özellikleriyle tartışılıyor. Bu tez, postmodern tiyatronun ve onun öncülerinden Robert Wilson'un doğru yönlendirilmesine katkıda bulunmayı ve dramatik sanatın geleceğine dair öngörülere yol açan yeni soru ve bulguları ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır.