MİMARİ TASARIMDA BIM ve PARAMETRİK TASARIM ETKİLEŞİMİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUAZZEZ BELKIS GONCALOĞLU

Danışman: Selahattin Ersoy

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Zaman içerisinde teknolojide yaşanan gelişmelerle beraber tasarım ve inşa süreçlerinde BIM (Yapı Bilgi Modellemesi), geleneksel yöntemlerin yerini hızla alarak vazgeçilmez bir çalışma anlayışı haline gelmiştir. BIM, tasarlanan bir yapının henüz yapım aşamasına geçilmeden dijital temsilini oluşturarak tasarım, inşaat ve işletme süreçlerini kolaylaştıran bir yaklaşım sunar. Bir stil ve araç olarak literatürde farklı kabuller gören parametrik tasarım ise geometrik algoritmalar ve değişkenler kullanarak en uygun tasarımı elde edene kadar alternatifler üretmemizi ve çeşitli ihtimalleri hızla eleyerek dinamik, esnek ve optimize bir tasarıma ulaşmamızı sağlar. BIM, sunduğu detaylı verileri içeren 3D modelleme yetenekleri ile tasarım sürecinde mimarların hızlı ve etkili bir şekilde bilgi paylaşımında bulunmalarını ve paydaşlarla iş birliği yapmalarını sağlarken, ilişkisel düşünmeye dayalı bir tasarım sistemi olan parametrik tasarım da birbirinin varyasyonlarından oluşan bir çözüm kümesi oluşturma ve bu kümedeki alternatifleri analiz ederek hızla revize etme imkânı sunarak mimari tasarım kararlarının daha hızlı ve doğru bir şekilde alınmasını sağlar. BIM ve parametrik tasarımın sunduğu bu avantajlar, bir araya geldiğinde karmaşık sistemlere sahip yapıları tasarlamak, üretmek ve yönetmek daha kolay hale gelmiştir. Bu tez kapsamında, BIM platform ve ortamlarını ve parametrik tasarım araçlarını aktif olarak kullanan bir ofis olan Melike Altınışık Architects'in (MAA) mimari projelerinden seçilen örnek projeler üzerinden BIM ve parametrik tasarımın mimarlık ofisleri tarafından nasıl kullanıldığı ve iki sistemin birbirine nasıl ve nerede entegre olarak iş birliği ve iletişimi kolaylaştırdığı araştırılmıştır. Böylece BIM ve parametrik tasarımın, tasarım sürecindeki ve sonrasındaki etkileşimini, rolünü, avantajlarını ve dezavantajları tartışılacaktır. Mimarlar, mühendisler, inşaat şirketleri ve diğer ilgili paydaşlar için BIM ve parametrik tasarımın etkileşimi konusunda kapsamlı bir kaynak haline gelmesi öngörülen bu tezde son olarak, detaylıca irdelenen BIM ve parametrik tasarımın tarihsel olarak bir arada akışına dair veriler bir arada değerlendirilerek farklı yorum ve sonuçlara varılarak gelecekteki araştırmalar ve uygulamalara rehberlik etmesi amaçlanmıştır.