Perge Güney Bazilika Kazıları Seramik ve Diğer Buluntular
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Nurtaç Buluç
Danışman: Özgü Çömezoğlu Uzbek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Pamphylia Bölgesi'nin önemli kentlerinden biri olan Perge Antik Kenti, Antalya'nın 18 km doğusunda ve Aksu ilçe merkezinin 2 km kuzeyinde yer almaktadır. Antalya Müzesi tarafından 2016-2017 yıllarında kazısı yapılan Perge Güney Bazilika kazılarında ele geçen seramik, cam ve metal buluntular yüksek lisans tez çalışmamın konusunu oluşturmaktadır. Bu tez kapsamında çözümlenmesi planlanan ana sorular seramik, cam ve metal eserlerin üslup, form ve işlevsel özellikleri; kent, bazilika ve malzeme ile bağlantılı olarak tarihlendirme sorunları; Pamphylia Bölgesi ve çevresinde benzer seramik, cam ve metal eserlerin üretimi ve kullanımı içindeki yeri olmuştur. Seramik eserler 159 parça; cam eserler; 39 parça ve metal eserler 49 parçadan oluşmaktadır. Etütlük eserler Antalya Müzesi deposunda ve geri kalan tüm malzemeler Perge Kazı deposunda bulunmaktadır. Söz konusu malzemelerin önce el ile, daha sonra dijital ortamda çizimleri yapılmış ve işlevlerine göre gruplanmıştır. İşlevleri belirlenen malzemeler kendi içlerinde tipolojilere ayrılarak kataloglanmıştır. Çeşitli form ve işlevlere sahip bu malzemeler diğer merkezlerdeki paralel örneklerle analojik olarak karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Perge Antik Kenti, M.S. 250 civarında Pamphylia'nın metropolisi olmuştur. M.S. 431 Efes Konsili'nde Perge ve Side ayrı birer metropolit kenti sayılmış, M.S. 6. yüzyılda Perge metropolis ünvanını yitirmiş, Attaleia vilayetin metropolisi olarak yerini almıştır. Kent, M.S. 7. yüzyılda artan Arap ve Sasani baskı ve tehditlerinden dolayı Akropolis'e taşınmıştır. Side, Sillyon ve Perge sikkelerinde M.S. 622/3 yılı ve sonrasında ciddi bir kesinti olması, Pamphylia kentlerine yönelik yapılan saldıları kuvvetli kılmaktadır. Nitekim Perge'de ele geçen sikkelerde Anastasius döneminden (M.S. 491-518), II. Constans dönemine (M.S. 641-668) kadar 200 yıllık bir periyod kesintisiz olarak izlenmektedir. Kazı çalışmalarından sonra bazilika mimarisinin açığa çıkması ve ele geçen mimari plastik eserlerin incelenmesi ile kilisenin 5.-7. yüzyıllarda kullanıldığı son verilerle tespit edilmiştir. Perge Güney Bazilika, daha erken tarihli yayınlarda 4. yüzyıla tarihlenirken, yapılan son çalışmalar ile 5.-7. yüzyıllara tarihlendirilmektedir. Tez kapsamında ele alınan seramik, cam ve metal buluntular da bu kronolojiyi destekler veriler içermekte, buluntuların çoğunluğu 5.-7. yüzyıllar arasına tarihlenmektedir. Anahtar Kelimeler: Perge, Bizans Dönemi, Bazilika, Seramik, Cam, Metal