Mitokondriyal Biyogenez ilişkili ESRRA Geninin Oral Malin Tümörlerde ve Premalin Lezyonlarda Metilasyon ve Ekspresyon Seviyelerinin İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Onkoloji Enstitüsü Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜSEYİN ENES DERYA
Danışman: Semra Demokan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnvazyon ve metastazdan kaynaklanan lokal agresif bir tümör tipi olan oral skuamöz hücreli karsinom (OSCC) oral malinitilerin %90'ını oluşturmaktadır. Oral kanserler gen-çevre etkileşiminin sık gözlendiği kanser türlerinden biri olup epigenetik değişikliklerin incelenmesine oldukça elverişlidir. Epigenetik mekanizmalardan biri olan DNA metilasyonu, genlerin promoter bölgesinde bulunan CpG adacıklarındaki sitozin nükleotidinin 5' karbonuna metil grubu eklenmesiyle oluşmaktadır. Demokan ve ark. yapmış olduğu TÜBİTAK-SBAG-114S497 no'lu çalışmadan elde edilen transkriptomiks ve epigenomiks verilerine göre OSCC hastalarında tümör dokusunun eşlenik normal dokuya göre Estrogen Related Receptor Alpha (ESRRA) geninin promoter bölgesindeki CpG adacıklarında metilasyona bağlı ekspresyon seviyesinde azalma olduğu gösterilmiştir. Çalışmamızda, 30 OSCC ve 30 OPML hastasına ait tümör, eşlenik normal doku, serum ve tükürük ile 15 sağlıklı kişiye ait normal mukoza, serum ve tükürük örneklerinde ESRRA geninin ekspresyon ve metilasyon seviyeleri sırasıyla QRT-PCR ve QMSP yöntemleri kullanılarak incelendi. OSCC ve OPML hasta grupları ile sağlıklı gruplardan elde edilen veriler klinik bilgiler ile karşılaştırılarak ESRRA geninin kanserin erken tanısında kullanılabilecek bir biyobelirteç adayı olma potansiyeli araştırıldı. OSCC hastalarının tümör dokusunda eşlenik normal dokuya kıyasla %16,66'sında genin promoter bölgesinde metilasyon, %53,33'ünde genin ekspresyon seviyesinde azalma, %16,66'sında ekspresyon seviyesinde artma ve %30'unda genin ekspresyon seviyesinde herhangi bir değişiklik gözlenmedi. OPML hasta grubunun %26,67'sinde genin ekspresyon seviyesinde azalma, %46,66'sında genin ekspresyon seviyesinde artma gözlenirken %26,67'sinde genin ekspresyon seviyesinde anlamlı bir değişiklik gözlenmedi. OSCC hastalarının vücut sıvı örneklerinde metilasyon varlığı saptanmamıştır. OSCC ve OPML hasta gruplarının ESRRA genindeki değişiklikler klinik parametreler (LNT, evre, differansiyasyon derecesi, patolojisi anatomisi) ile kıyaslandığında anlamlılık görüldü. Metilasyonun düşük oranda görülmesinden dolayı, daha geniş hasta gruplarında ESRRA geninin diğer genler ve sinyal yolakları ile birlikte hem OSCC hemde OPML hastalarında değerlendirilmesi gerekmektedir.