Patriyarkal kapitalizm bağlamında bekar anneler

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GURBET KELEŞ

Danışman: Filiz Baloğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde tek ebeveynli aileler gittikçe artmaktadır. Tek ebeveynli ailelerin çoğunluğunu ise tek ebeveyni kadın olan aileler oluşturmaktadır. Dolayısıyla bugün bekar annelik sıkça rastlanan bir olgu haline gelmiştir. Bekar anneliğin artış göstermesi ile bu gruba özgü ekonomik, sosyal, psikolojik vb. bazı sorunların da yaşandığı görülmektedir. Bekar annelerin fazla olması ve buna bağlı olarak yaşanan sorunlar ise patriyarkal kapitalist toplumsal cinsiyet rollerinden bağımsız değildir. Kadınların ezilmişliğinin temel dinamiği olan ve kapitalizm öncesine dayanan patriyarka, kapitalizmin doğuşu ile birlikte kapitalizme eklemlenmiştir. Kapitalizmle birlikte özel ve kamusal alanın birbirinden ayrılmasıyla, kadının temel rolü yeniden üretim faaliyetleri olmuş ve cinsiyete dayalı iş bölümünün norm halini alması ile patriyarkal kapitalist toplumsal cinsiyet rolleri oluşmuştur. Bu da kadının ezilmişliği ve ikincilliği sorunun var olması adına önemli bir eşik olmuştur. Bu kapsamda; bu çalışmada bekar anneliğin ve bekar annelerin yaşadığı sorunların partiyarka ve kapitalizm bağlamında feminist bir perspektiften ele alınması amaçlanmıştır. Bekar annelere dair daha önce pek çok çalışma yapılmış ancak bu konuda patriyarka ve kapitalizm arasındaki ilişkilere dair bir perspektif sunan ayrıntılı bir teorik çalışma yapılmamıştır. Bu çalışmanın önemi, bekar anneliğin ve bu bağlamda yaşanan sorunların teorik bir zemin ile ele alınmış olmasıdır. Çalışmada yöntem olarak; nitel araştırma veri toplama yöntemi olan yarı yapılandırılmış mülakat tekniği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler ışığında bekar annelik ve bu kapsamda bekar annelerin yaşadığı ekonomik, sosyal, psikolojik vb. problemlerin, patriyarkal kapitalizmin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin özel alana dair rollerle ve yeniden üretim faaliyetleriyle önemli bağlarının olduğu anlaşılmıştır.