Birlikte ebeveynlik ilişkisinin çocuk beslenmesine yönelik ebeveynlik ve okul öncesi çocuklarda beslenme durumu üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Çocuk Sağlığı Enstitüsü, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEMA KANSOY
Danışman: Beyza Eliuz Tipici
Özet:Bu çalışmanın amacı, birlikte ebeveynliğin çocuk beslenmesine yönelik ebeveynlik uygulamaları ile okul öncesi çocukların yeme davranışları ve beslenme durumları üzerine etkilerini belirlemektir. Araştırma kesitsel ve nicel bir tasarımla yürütülmüştür. Örneklemi, 3–6 yaş aralığında çocuğu bulunan 141 anne-çocuk çifti oluşturmaktadır. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, İlkokula Hazırlık Sürecinde Birlikte Ebeveynlik Ölçeği, Çocuklarda Yeme Davranışı Anketi, Kapsamlı Beslenme Uygulamaları Anketi ve 3 günlük Besin Tüketim Kaydı aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde Spearman korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon modelleri kullanılmış, bulguların sağlamlığı spesifikasyon eğrisi yaklaşımı ile test edilmiştir. Ayrıca birlikte ebeveynliğin düzenleyici ve karıştırıcı rolleri incelenmiştir. Bulgular, özerklik desteğine dayalı çocuk beslenmesine yönelik ebeveynlik uygulamalarının çocuklarda duygusal aşırı yeme davranışı ile tutarlı ve negatif yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Yapılandırma ve zorlayıcı kontrol uygulamalarının sırasıyla gıdadan keyif alma ve duygusal az yeme ile pozitif yönde ilişkili olduğu ancak bu ilişkilerin istatistiksel anlamlılık düzeylerinin model spesifikasyonlarına kısmen duyarlı olduğu görülmüştür. Ayrıca yapılandırma ve özerklik desteği uygulamaları ile yemek seçiciliği arasında pozitif yönlü ilişkiler saptanmıştır. Birlikte ebeveynlik düzeyi, zorlayıcı kontrol uygulamaları ile negatif yönde ilişkili olmakla birlikte çocuk beslenmesine yönelik ebeveynlik uygulamaları ile çocuklarda yeme davranışları arasındaki ilişkilerde düzenleyici ya da karıştırıcı bir rol üstlenmemiştir.