Türk Vergi Hukukunda Pişmanlık ve Islah
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF AKKOÇ
Danışman: Yasemin Taşkın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Vergi alacaklısı ile vergi borçlusu arasında doğan vergi uyuşmazlıkları,Türk Vergi Sisteminde idari çözüm yolları ve yargısal çözüm yolları olarak iki şekilde çözümlenmektedir. Türk Vergi Sisteminde vergi uyuşmazlıklarının çözümü için söz konusu bu iki yoldan hangisine başvurulacağı tamamen vergi ilişkisinin tarafların kendi tercihine bırakılmıştır. İdari çözüm yolları, "Vergi Hatalarının Düzeltilmesi", "Uzlaşma", "Cezalarda İndirim" ve "Pişmanlık ve Islah" müesseselerinden oluşmaktadır. Tez konumuz olan "Pişmanlık ve Islah" müessesesi sayesinde vergi mükellefi, vergi sorumlusu ve vergi zıyaı işleyebilecek diğer kişiler beyana dayanan vergilerde, işledikleri kanuna aykırı eylemlerini belli şartlar altında vergi idaresine bildirirlerse 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 341'inci maddesinde hüküm altına alınan vergi zıyaı ve mezkûr kanunun 359'uncu maddesinde hüküm altına alınan kaçakçılık suçunun (faillik, azmettirme, kaçakçılığa iştirak suçları dâhil) cezası ile muhatap tutulmazlar. Diğer bir deyişle, pişmanlık ve ıslah müessesesi sayesinde, hatalarından pişmanlık duyarak, eylemlerini yetkili makamlara bildiren failler vergi zıyaı ile kaçakçılık cezasının yaptırımları ile karşılaşmamaktadır. Buna karşılık, bu kişiler pişmanlık hükümlerinden yararlansalar bile, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları pişmanlık müessesesinin kapsamında olmadığından, bu cezalarla müeyyidelendirilirler. Bunların haricinde, pişmanlıktan yararlanılması durumunda vergi idaresi, mükellef veya sorumlular nezdinde vergi incelemesi veya takdir işlemlerine başvuramaz, zaman ve personel bakımından maliyetlerde tasarruf elde eder. Ayrıca, hükümler ile vergi aslı ve vergi aslı üzerinden hesaplanan pişmanlık zammı da hazineye aktarılmakta, böylece olası bütçe tıkanıkları da önlenmektedir. Bu faydaları sayesinde, pişmanlık ve ıslah hükümleri idare ile mükellef arasında ilişkileri olumlu yönde etkilemekte, tarafları çeşitli maliyetlerden kurtarmakta, mevcut vergi uyuşmazlığı sona ermekte ve son kertede yargı organlarının iş yükünü azaltmaktadır.Bu çalışmanın yapılmasındaki temel amaç da müessesenin Türk Vergi Sisteminde taşıdığı ve bahsettiğimiz söz konusu fayda ve önemi nedeniyle, öncelikle pişmanlık ve ıslah müessesesinin gerek vergi mevzuatı, gerek doktrin, gerekse vergi idarelerinin uygulamadaki yerini değerlendirmek, sonrasında müessesenin işlerliğine ivme kazandıracak çözüm önerileri getirerek, müesseseyle ilgili mevcut uyuşmazlıkları en aza indirmektir.