Kentiçi Otobüs Taşımacılığında Hat Planlaması ve Simülasyonla Bir Çözüm Önerisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Erdal Yılmaz
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Necdet ÖZÇAKAR
Özet:oz Günümüz çağdaş kentlerini yaratabilmek hedefi çok geniş bir yelpazede yer alan çok sayıda sorun alanına eğilip, bu alanlarda çok sayıda problemi ele alarak bunları bir bütün halinde tanımayı ve ortak bir perspektiften çözümler üretmeyi gerektirmektedir. Belirlenen her küçük, teknik problem bu bütünün bir parçası olarak görülmeli, atılan her küçük adımın binlerce hatta milyonlarca kentlinin yaşam kalitesinde bir artış sağlayacağı bilinci ve ciddiyeti ile ele alınmalıdır. Ulaşım problemi, bir kent için temel sorun alanlarından birisidir ve problemin temel unsurlarından birisi de toplu taşıma sistemidir. Toplu taşıma sisteminde ise kilit rol karayolu ve otobüs taşımacılığındadır. Bu yaklaşımla doktora tez konusu olarak çalışmamızda "Kentiçi Otobüs Taşımacılığında Hat Planlaması" konusu ele alınmış, çalışma kapsamı içerisinde mevcut durum incelenerek hat planlaması problemi çerçevesinde yeni model önerileri getirilmiştir. Önerilen modeller ile mevcut durum arasındaki kıyaslama belirlenen performans kriterleri kapsamında simülasyon tekniği yardımıyla gerçekleştirilmiştir. Bu çerçevede çalışmamız üç bölümde dizayn edilmiştir. Birinci bölümde kapsamlı olarak kentiçi ulaşım sistemi ve bu sistemin temel unsurları ele alınmaya çalışılmış, toplu taşıma sistemleri için bugüne kadar oluşturulmuş temel performans kriterleri tespit edilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde bir performans değerleme tekniği olarak simülasyon tekniği incelenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla, simülasyona ilişkin temel kavramlar, bilgisayarın simülasyon tekniğinin kullanımındaki rolü, simülasyon kullanımının avantaj ve dezavantaj lan, vb. konular ele alınmakla beraber temelde simülasyon model geliştirme sürecine odaklanılmıştır. Üçüncü bölümde ise hat planlaması problemine odaklanılarak İstanbul ili için mevcut durum kapsamlı olarak incelenmeye çalışılmıştır. Mevcut durumda var olan olumsuzluklar tespit edilerek bu olumsuzlukları ortadan kaldırmaya yönelik olarak yeni yöntemler önerilmiştir. Yeni önerilen yöntemler ile mevcut durum arasındaki kıyaslama belirlenen performans kriterleri çerçevesinde simülasyon tekniği kullanılarak yapılmıştır. İstanbul geneli için böyle bir çalışmayı yapabilmek bir tez çalışmasınınboyutlarını aşacağı için Kadıköy-Sahrayı Cedit güzergahı çalışmanın uygulama alanı için seçilmiştir. Elde edilen simülasyon bulguları üçüncü bölümün "bulguların değerlendirilmesi" kısmında ayrıntıları ile ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Kentiçi Ulaşım, Kentiçi Toplu Taşımacılık, Kentiçi Otobüs Taşımacılığı, Hat Planlaması Problemi, Performans Değerleme, Simülasyon. ıı