ORTADOĞU'DA İRAN-SUUDİ ARABİSTAN MÜCADELESİ VE YEMEN SORUNU: SOSYAL İNŞACI BİR ANALİZ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT CİNGÖZ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AHMET ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İran ile Suudi Arabistan Ortadoğu'nun pek çok noktasında jeopolitik ve ideolojik bir mücadele içerisinde yer almaktadır. Özellikle Arap Baharı'ndan sonra İran yayılmacılığının daha belirgin hale gelmesi, Suudi Arabistan'ın İran'a yönelik tehdit algılarını tırmandırırken iki ülke arasındaki güç mücadelesini de şiddetlendirmiştir. Birbirlerini dengelemeye çalışan iki ülke son olarak Ortadoğu'nun stratejik bölgelerinden biri olan Yemen'de karşı karşıya gelmiştir. Arap Baharı sonrası Yemen'de oluşan güç boşluğundan istifade eden Husiler 2014 yılında Yemen'in başkenti Sanaa'yı ele geçirmiştir. Şii kimlikleriyle bilinen Husilerin Yemen'deki ilerleyişi Suudi Arabistan ve müttefikleri tarafından İran Şii yayılmacılığının bir parçası olarak göz önüne alınmıştır. Kendi topraklarındaki Şii nüfusu da hesaba katan Suudi Arabistan, yanı başında Şii bir devletin kurulma ihtimalini güvenliğine yönelik "varoluşsal bir tehdit" olarak yorumlamış ve Yemen'deki Husilere karşı askeri bir operasyon başlatmıştır. Diğer taraftan Husilerin kazanımlarını Suudilerin çıkarlarını baltalayabilecek bir fırsat olarak değerlendiren İran, Şii dünyasının liderliği iddiası üzerinden Husilere arka çıkarak Yemen'e müdahil olmuştur. Neticede, köken itibariyle yerel dinamiklerden kaynaklandığı görülen Yemen Sorunu İran ile Suudi Arabistan'ın güç mücadelesine bağımlı hale gelmiştir. Bu çalışmada da sosyal inşacı yaklaşım üzerinden hareketle İran ile Suudi Arabistan'ın Yemen'deki güç mücadelesinin kimlik, ideoloji, söylem, ben-öteki kurgulamaları gibi sosyal yapılar üzerinden temellendiği ileri sürülmüştür. Anahtar Kelimeler: Sosyal İnşacılık, İran, Suudi Arabistan, Yemen, Husiler