Güneybatı Karadeniz üst tabaka sıcaklık ve tuzluluk yeniden analiz verilerinin yerinde ölçüm verileri ile hata analizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü, Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KENAN GEZER

Danışman: HÜSNE ALTIOK GÖKÇİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Güneybatı Karadeniz'de gerçekleştirilen yerinde (in-situ) ölçümler ile CMEMS (Copernicus Marine Environment Monitoring Service) tarafından sunulan yeniden analiz verileri sıcaklık ve tuzluluk bakımından karşılaştırılmıştır. Yer verileri, 2001 Ağustos, 2003 Ağustos ve 2004 Haziran aylarında İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü tarafından R/V ARAR Araştırma Gemisi ile yapılan seferlerde, SBE9/11 tipi CTD cihazı ile toplanmıştır. CMEMS model verileri, CTD ölçüm istasyonlarının bulunduğu tam koordinatlara interpolasyon uygulanarak her istasyon için model değerleri elde edilmiştir. Bu şekilde hesaplanan model verileri, eşzamanlı CTD gözlemleri ile karşılaştırılmıştır. Sıcaklık ve tuzluluk farkları, yıl, istasyon ve derinlik gruplarına göre değerlendirilmiştir. CMEMS verilerinin yüzeyde, CTD gözlemlerine göre daha yüksek sapmalar gösterdiği ortaya konmuştur. Tüm verilerin yaz aylarında toplanmış olması, bu farkların mevsimsel değişimden çok yüzey koşullarının modellenmesindeki zorluklardan kaynaklandığını düşündürmektedir. 2001 yılına ait verilerde sapmalar daha yüksek bulunmuş, bunun da o dönemde bölgede etkili olan episodik fırtına koşullarından kaynaklandığı değerlendirilmektedir. 2003 ve 2004 yıllarında ise sapmaların belirgin şekilde azaldığı gözlenmiştir. Derinlik arttıkça model-gözlem uyumunun güçlendiği tespit edilmiştir. Ancak bu katmanlardaki örneklem sayısının az olması, sonuçların dikkatli yorumlanmasını gerektirmektedir. Analiz edilen hata metrikleri, CMEMS'in tuzluluk için negatif, sıcaklık için ise pozitif ortalama hata (MBE) ürettiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, modelin su kolonundaki farklı katmanları yakalamada zorlandığı saptanmıştır. Bu nedenle, CMEMS verilerinin orta ve derin katmanlarda genel eğilimleri yansıtmak açısından faydalı olmakla birlikte, tabakalaşma özellikleri, soğuk ara tabaka kalınlığı ve ayrıntılı dikey yapıların doğru tahmini konusunda sınırlılıklar taşıdığı tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler: Karadeniz, CTD, yeniden analiz, Copernicus, interpolasyon