19. YÜZYIL SEYAHAT YAZIMINDA ORYANTALİST ETKİLER: LADY HORNBY’NİN İSTANBUL MEKTUPLARI

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Nazlıgül Bulut

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ŞEVKET KAMİL AKAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

On dokuzuncu yüzyılın Batılı seyahatname yazımı, sömürgeci devletler için keşif ve bilgilenme kaynağı; seyyahlar için de bireysel itibar sahasıdır. 19. yüzyılın Doğu coğrafyasını konu edinen seyahatname yazımı, Doğu üzerindeki iktidarını çok yönlü temsil alanları kurarak formüle eden ve bu yüzyılda en mükemmel haline ulaşan, "oryantalist söylem" içerisinde tanımlanarak etkin ve işlevsel bir kimlik kazanmıştır. "Oryantalist seyahat yazımı" olarak da adlandırabileceğimiz bu keşif kaynağı, yabancıyı sadece "merak" dürtüsüyle tanımanın ötesinde bir anlama bürünmüş, Batı'nın Doğu'ya dair "bilgi toplama, anlama ve tasnif etme" sürecini inşa eden vasıtalarından biri olmuştur. Seyyahların ülkelerinde edindikleri oryantalist formasyonun izleri, Doğu coğrafyasına yaptıkları seyahat metinlerinde kendisini açığa vurarak oryantalist söylemin iktidarını metinler aracılığıyla çoğaltır ve güçlendirir. Bu metinlerden biri de İngiliz seyyah Lady Hornby'nin İstanbul izlenimlerinden oluşan mektuplarıdır. Lady Hornby'nin eserinde, hem önyargı ve nefret hem de hayranlık duyguları üzerine yükselen Doğululaştırılmış bir İstanbul kurgusuyla karşılaşırız. Hornby'nin eseri, oryantalist söylemin seyahatname yazımındaki etkisini görmemize imkân vermektedir. Eser, aynı zamanda, bize İstanbul'un 19. yüzyıldaki haline ilişkin de belli bilgiler vermektedir. Anahtar Sözcükler: Oryantalizm, seyyahlar, seyahat yazımı, Lady Hornby, İstanbul.