İzole Sıçan Kalbinde İskemi/Reperfüzyon Hasarında TRPC Kanallarının Rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Cansu USTA
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ebru Gürel Gürevin
Eş Danışman: İsmail Meral
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kalp fonksiyonlarının yerine getirilmesinde hücre içi ve dışı iyonlar oldukça büyük bir öneme sahiptirler. Bunlardan, özellikle kalsiyum (Ca+2) kardiyovasküler elektrofizyolojinin düzenlenmesinde etkili bir rol oynar. TRPC kanal ailesi üyeleri, pek çok dokuda anlatımı yapılan ve Ca+2 iyonlarına geçirgen olan membran proteinleridir. İskemi/reperfüzyon (IR) hasarında kalp kası hücrelerindeki TRPC kanallarının aşırı anlatımı çeşitli kalp hastalıklarıyla ilişkilidir. TRPC kanallarının inhibisyonuyla ilgili çalışmalar, bu kalp hastalıklarının tedavisinde oldukça önem taşımaktadır. Ancak, TRPC kanal blokerlerinin iskemik kalp rahatsızlıkları üzerindeki etkilerini kapsayan çalışmalar oldukça sınırlıdır. İzole perfüze sıçan kalbi (Langendorff) modelini kullandığımız bu çalışmamızda, bir TRPC kanal blokeri olan SKF-96365'in normal ve iskemik kalplere uygulanması ile IR hasarındaki etkilerinin belirlenmesi amaçlanmış ve TRPC kanallarının kalp hastalıklarındaki rolleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada 32 adet 3 aylık, ağırlıkları 250-300 g arasında değişen erkek Wistar albino sıçanlar kullanılmıştır. Hayvanlar kontrol, IR, SKF-96365 (5 µM) ve IR+SKF-96365 olarak dört gruba ayrılmıştır. Kalpler, Langendorff izole kalp sistemine in situ kanülasyon yöntemi ile asılmış ve kardiyodinamik parametreler (sol ventrikül içi basıncı, perfüzyon basıncı, sistolik basınç, diyastolik basınç ve kalp vurumu) deney boyunca kaydedilmiştir. Ayrıca, deney sonunda kalpler biyokimyasal analizler için alınmış ve elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. İzole edilen sıçan kalplerinde, IR'den kaynaklanan hasarlar deney boyunca düzelmezken, SKF-96365 uygulanması ile kardiyodinamik parametrelerde kısmi bir geri dönüş gözlenmiştir. Hücresel hasarı göstermek için kullanılan kreatin kinaz-MB ve kardiyak troponin T, inflamasyon belirteci olarak miyeloperoksidaz, lipit peroksidasyonunun göstergesi olarak malondialdehit, nekrozun belirteci olarak laktat dehidrogenaz düzeylerinde, IR grubunda anlamlı bir artış belirlenirken, bloker uygulanan tüm gruplarda bu artışın azaldığı gösterilmiştir. Hücresel endojen antioksidan düzeylerinin tespit edilmesi için ölçülen glutatyon peroksidaz ve süperoksit dismutaz düzeylerinin IR grubunda anlamlı derecede düşük, bloker uygulanan tüm gruplarda ise yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, IR grubunda total oksidan kapasite ve oksidatif stres indeksinin yükseldiği; SKF-96365 uygulamasının bu düzeylerde belirgin bir azalmaya neden olduğu görülmüştür. IR grubunda düşük olan total antioksidan kapasitenin ise SKF-96365 uygulanan gruplarda arttığı belirlenmiştir. Kontrol ve SKF-96365 uygulanan gruplarda TRPC1, TRPC3, TRPC6, Angiotensin II ve TRPC kanalları ile etkileşime giren ve bir adaptör protein olarak işlev gösteren ENKUR düzeylerinde önemli bir fark gözlenmezken, bu parametrelerin IR uygulaması ile arttığı, IR+SKF-96365 uygulanan grupta ise azaldığı belirlenmiştir. TRPC kanal ailesinden kalpte en fazla anlatımı yapılan TRPC3'ün IR hasarındaki anlatımının TRPC1 ve TRPC6'ya göre daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, kardiyodinamik veriler değerlendirildiğinde, IR hasarının miyokardiyal fonksiyon bozukluğuna neden olduğu, SKF-96365 uygulamasının bu hasara karşı kısmen kalbi koruyucu rolünün olduğu ve bu etkisinin kalpte özellikle TRPC3 kanallarının inhibisyonuna dayandığı belirlenmiştir. Biyokimyasal olarak hasar belirteçleri analiz edildiğinde, IR'nin kalp dokusunda hücresel hasara yol açtığı, bloker uygulaması yapılan gruplarda bu hasarın azaldığı, antioksidan enzimlerin ise arttığı ve TRPC kanallarının kardiyak fonksiyonların düzenlenmesinde önemli rolleri olduğu sonucuna varılmıştır.