TÜRK KAMU DİPLOMASİSİNDE KÜLTÜREL ETKİ ARACI OLARAK DİASPORA MEDYASI (BATI AVRUPA ÖRNEĞİ)


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CENK KORAY DOĞAN

Danışman: Aslı Gönenç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı yurtdışında yerleşik soydaşlarımıza bilgilendirme görevini ifa eden Diaspora medyasının kamu diplomasisinde kültürel etki aracı olarak rolünü ortaya çıkarmak ve bu bağlamda etkin rol oynamasını sağlayan görüşleri derinlemesine inceleyerek yerleşik bulunduğu ülkenin kamuoyunu etkileme gücünü haiz bir faktör olması için öneriler üretmektir. Bu çalışma ile aynı zamanda ülkemizin yumuşak güç potansiyelini artıracak çalışmalara istikamet veren İletişim Başkanlığının koordinasyonunda Türkiye'nin kamu diplomasisi faaliyetlerini yürüten kurumların katkılarıyla hazırlanan "Türkiye Kamu Diplomasisi Strateji Belgesi (2024-2029)"nin amaç ve hedeflerine bir nebze de olsa katkı sunmak amaçlanmaktadır. Bu amaçla araştırmada nitel yöntemlerden olgu bilim desenine başvurulmuştur. Araştırmanın amacına uygun olarak araştırma problemine ilişkin çok yönlü bakış açısına ulaşmak amacıyla T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, T.C. Dışişleri Bakanlığı, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı, TRT, AA, Maarif Vakfı ve Yunus Emre Enstitüsü ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın problemine yanıt aramak için amaçlı örnekleme yöntemlerinden küme örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışma grubunu oluşturan katılımcılar muhtelif batı Avrupa ülkelerinde yerleşik Türk medya yöneticisi ve çalışanları ile batı Avrupa ülkelerinde görevli Türk kamu kurum ve kuruluş temsilcilerinden oluşmaktadır. Araştırmanın amacı kapsamında alanyazın taraması yapılarak veri toplama aracına göre yarı yapılandırılmış açık uçlu görüşme soruları Lawshe formülasyonu tekniği ile belirlenmiştir. Çalışma grubunu oluşturan medya yöneticisi, medya çalışanı ve kurum temsilcilerinin Türk kamu diplomasisinde kültürel etki aracı olarak diaspora medyasına ilişkin görüşlerinden elde edilen algısal verileri ortaya çıkarmak amacıyla bireysel derinlemesine görüşme tekniklerinden çevrimiçi senkronize görüşmeler yapılmıştır. Toplanan verilerin derinlemesine analiz edilmesi ve önceden belirgin olmayan temaların ve boyutların ortaya çıkarılması amacıyla içerik analizi uygulanmıştır. Verilerin analizinde toplanan verilerin tümevarımcı bir analize tabi tutulması sonucu araştırmacı tarafından ortaya çıkarılmıştır. Bu çalışmada diaspora medyasının kamu diplomasisinde kültürel etki aracı olarak medya çalışanlarının yeterlilikleri, gerçekleştirilecek eğitim faaliyetleri, kültürel projeler ve örnek uygulamalar için paylaşım platformları, büyükelçilikler ile koordinasyon, diaspora medyasının denetim, idari, imajı, rehberlik, ve yasal düzenlemeler ile ilgili konuların önemi ortaya çıkmıştır. Bu itibarla, araştırmanın sonuç bölümünde anılan bulgular temelinde diaspora medyasının yapılanmasının daha etkin bir mekanizmaya kavuşturulması, yurtdışında yerleşik soydaşlar ve kardeş topluluklar ile iktisadi, kültürel ve sosyal olarak yakın ilişkiler tesis edilmesinin sağlanmasına yönelik bulgular ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda diaspora medyası üzerinden kurulması gereken koordinasyon çalışmalarının gerek kamu diplomasisini daha etkin kılmak gerekse Türk diasporasının potansiyel gücünden istifade edilmesi ile ilgili öneriler sunulmuştur.