50 YAŞ VE ÜZERİ BİREYLERDE EKRAN MARUZİYETİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA HİLAL ÇİÇEK KARAKETİR
Danışman: Ayşe Palanduz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaçlar: Yaşlılar toplumumuzun büyük bir kısmını oluşturmaktadır. Özellikle emeklilikten sonra iş gücünün azalmasından ötürü artan zamanı değerlendirme ihtiyacı doğmuştur. Ekonomik sebepler ve salgın hastalıklar, yaşlıları ucuz ve kolay eğlence aracı olan ekranları kullanmaya itmiştir. Evlerde yaygın olarak kullanılan ilk ekran türü olan televizyon baz alındığında, şu an 50 yaşında olan kişiler doğduğundan beri ekranla büyüyen ilk nesildir. Bu çalışmanın amacı 50 yaş ve üzerindeki bireylerin ekran alışkanlıklarını, ekran süresini etkileyen olası nedenleri ve ekrana bağlı olası psikososyal ve fiziksel sonuçları saptamak; yaşlılarda ekran kullanımına dikkat çekmektir. Gereç ve Yöntemler: Araştırmamız kesitsel belirleyici bir araştırmadır. Araştırmaya İstanbul Tıp Fakültesi hastanesine Aralık 2021- Mart 2022 tarihleri arasında çeşitli sebeplerle gelen 50 yaşın üzerindeki kişiler dahil edilmiştir. Ekran kullanımını engelleyecek derecede işitme kaybı, görme kaybı, bilinç kaybı veya engeli bulunan kişiler çalışmaya dahil edilmemiştir. Anket yüz yüze yapılmıştır. Ankette demografik bulgular, VKİ, uyku süresi, uyku kalitesi, hobi varlığı, ekran çeşitlerinin varlığı, ekran çeşitlerinin ayrı ayrı kullanım süreleri, internet kullanımı ve ekranın sosyal etkileri sorgulanmıştır. Bulgular: Çalışmamızda yaş arttıkça televizyon izleme süresinin arttığı ancak telefon kullanım süresinin azaldığı görülmüştür. Cinsiyetin, çalışma durumunun, evde yaşayan kişi sayısının, ilk televizyonun alınma zamanının ekran süresini etkilemediği tespit edilmiştir. Televizyon izleme süresi arttıkça vücut kitle indeksi artmaktayken cep telefonu kullanım süresi VKİ'ne etki etmemiştir. Eğitim durumu arttıkça bilgisayar kullanımı artmıştır. Televizyon izleme süresi fazla olanların uyku süresi fazla iken cep telefonu kullanım süresi fazla olanların uyku süresi daha az saptanmıştır. Uyurken telefonun yatağa olan uzaklığı arttıkça uyku süresi de artmaktadır. Sonuçlar: Kronik hastalıklar, salgınlar ve sosyokültürel sebepler yaşlılarda sedanter yaşama neden olmaktadır. Yaşlıları topluma kazandırmak hem bireysel hem toplumsal anlamda iki taraf için de faydalıdır. Ekran süresi hakkında farkındalık oluşturarak uyku, beslenme, fiziksel aktivite ve psikososyal değişim sağlanabilir.