Davranışları etkilemeye Yönelik Özel Tüketim vergilerinin Tutum ve Davranışlar Üzerindeki Etkilerinin Ampirik Analizi (İstanbul İli Örneği)


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ufuk Gergerlioğlu

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Şahin AKKAYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Vergiler, toplumda insan yaşamını biçimlendiren ve yönlendiren bir maliye politikası aracı olarak bilinmektedirler. Aynı zamanda bu kamu aracının, insanların tüketimlerini, gelirlerini ve servetlerini belirli ölçüde azalttığı da kabul edilmektedir. Dolayısıyla vergilerin insanların psikolojilerini veya diğer bir ifade ile tutum ve davranışlarını açık bir biçimde etkileyebileceği söylenebilir. Bununla beraber bazı vergiler, toplum ve birey refahını arttırmak amacı ile konulmaktadır. Toplumun ve bireyin refahına katkı sağladığı düşünülen özellikle tütün, alkol gibi mamuller ile kumar hizmetleri üzerine salınan özel tüketim vergilerinin aynı zamanda bireylerin tutum ve davranışları üzerinde etkiler oluşturduğu veya oluşturabileceği birçok ampirik çalışma ile kanıtlanmıştır. Buna ilave olarak sağlıklı toplum oluşturmak maksadıyla uygulanan sağlık vergilerinin ve bilhassa çevresel iyileşmeye katkı sağlama amacına yönelik olarak çevre vergilerinin de bireylerin tutum ve davranışları üzerinde yönlendirici etkiye sahip olduğu bilinmektedir. Bu kapsamda yapılan çalışmada, Türkiye perspektifinde tütün ve alkol mamülleri, kumar hizmetleri, olumsuz çevresel etkiler ve sağlık sorunlarına ilişkin konular üzerine salınan özel tüketim vergilerinin bireylerin tutum ve davranışları üzerindeki etkilerinin hangi yönde eğilim ortaya koyabileceğinin tesbiti amaçlanmıştır.