Tüketim Toplumu Bağlamında Yeni Medyada Haber Olgusu ve Haberin Metalaşması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Taybe TOPSAKAL
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Şebnem ÇAĞLAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Üretim toplumundan tüketim toplumuna geçiş ile birlikte tüketim daha önemli hale gelirken simgesel ve anlamsal postmodern bir boyut kazandı. Modern toplumun standart, homojen tüketim alışkanlıkları postmodern tüketim ile birlikte esnek, geçici, farklı, bireysel tüketime dönüşmektedir. Tüketim toplumu yeni teknolojilerin de etkisi ile yayılma alanını gittikçe genişletmektedir. İnternet teknolojisinin gelişmesi ve etkilerinin büyük ve önemli oluşu ile yeni medya kavramı ortaya çıkmıştır. Yeni medya ortamında haber ve gazetecilik, gerek kullanıcı etkisi ile gerekse teknolojinin sağladığı yenilik ve kolaylıklar ile değişim ve dönüşüm geçirmektedir. Bu değişim ve dönüşüm içerisinde haber çok hızlı biçimde tüketilmektedir. Haberin güncellene bilirliği ve reklam gösterimi artmaktadır. Yeni medya ortamında haber, gerek tıklanma amacı ile gerekse reklamların kuşatması ve haber metinin içerdiği tüketim iletileri ile metalaşmaktadır. Yeni medya ortamının akışkan yapısı içinde haber ve reklam gösterimi de akışkandır. Alan sınırlaması olmaması ile haber her an güncellenmekte ve yerini yeni haberlere bırakmaktadır. Haber üretimindeki artış ile birlikte haber tüketimi de artmaktadır. Reklamların yoğunluğu ve hareketliliği de haberin etkisi ve okunmasını etkilemektedir. Çoklu medya ortamı içinde gösterilen reklamlar bir taraftan haber ile reklam ayrımını belirsizleştirerek reklamın haber gibi algılanmasına neden olmakta diğer taraftan da haberden reklama olan yönlendirmeleri arttırmaktadır. Haber, hipermetinsel ve çoklu bir medya ortamında doğrusal olmayan biçimde okunmaktadır. Bu çalışmada yeni medya ortamında haber, haberi kuşatan reklamlar ve haber metin içinde yer alan tüketim iletileri incelenmiştir. Farkı siyasi görüş ve söylemlere sahip olan üç haber sitesi; sabah.com.tr, hürriyet.com.tr ve sozcu.com.tr, haber kategorileri, reklamları ve tüketim iletileri açısından içerik analizi ile incelenmiştir. Haberin metalaşmasını kanıtlama çabası olarak bu haber sitelerinin tıklanma amaçlı haber kategorileri, haberi kuşatan reklam yoğunluğu ve haber metni içinde yer alan tüketim iletileri yoğunluğu açısından incelenmiştir. İçerik analizinde ortaya çıkan sonuçlar da bu tezi desteklemektedir. Anahtar Kelimeler: Tüketim Toplumu, Postmodern Tüketim, İnternet Gazeteciliği, İnternet Reklamcılığı, Yeni Medya ve Haber