Silahların eşitliği ilkesi bağlamında müdafiin ifade ve sorguda rolü

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLÜZAR UĞURTAN

Danışman: Serdar Talas

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türk ceza muhakemesi hukuku alanında yapmış olduğumuz araştırmalar sonucunda, müdafiye ilişkin çok sayıda akademik çalışmanın olduğu; buna karşılık müdafiin ifade alma ve sorgu sürecindeki rolüne ilişkin yeterli sayıda çalışmanın olmadığı görülmüştür. Ceza muhakemesinde önemli bir yer tutan ifade alma ve sorgu işlemlerinde müdafiin rolünün ortaya konulması, hukuk devleti ilkesinin bir yansıması olan adil yargılanma ve onun bir alt görünümü olan silahların eşitliği ilkesinin hayat bulması açısından önem arz etmektedir. Soruşturma evresinin en önemli aşaması olan ifade alma ile kovuşturma evresinde önemli bir yer tutan sorguda, şüpheli/sanığın insan hakları çerçevesinde adaletle muamele görmesi için müdafiin bu işlemlere etkili katılımı şarttır. Müdafiin kendisine tanınan hak ve yetkileri ifade alma ve sorgu sürecinde de etkili bir şekilde kullanması silahların eşitliği ilkesinin bir gereği olup, bunun tüm yönleriyle ortaya konulması şüpheli/sanığın haklarının korunması ve maddi gerçeğe ulaşılması açısından son derece önemlidir. Bu amaçla ortaya koyduğumuz tez çalışmasında, savunma hakkının ve müdafiin kavramsal ve hukuki çerçevesi ortaya konulmuş (birinci bölüm), silahların eşitliği ilkesinin AİHS ve ceza muhakemesi hukukundaki anlamı, AİHM ve Türk yüksek yargısı kararları ışığında incelenmiş (ikinci bölüm), son olarak da silahların eşitliği ilkesi bağlamında müdafiin ifade alma ve sorgudaki rolü yüksek yargı ve doktrindeki görüşler çerçevesinde ele alınmıştır (üçüncü bölüm). Böylece, ifade alma ve sorgu sürecinin silahların eşitliği ilkesine uygun olarak gerçekleştirilebilmesi açısından müdafiin nasıl bir rol oynadığının tespiti yapılmıştır.