Somalı̇ ve Türkı̇ye arasındakı̇ ikı̇lı̇ tı̇caret: Fırsatlar ve güçlükler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İKTİSAT POLİTİKASI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: SAİD IBRAHİM ISSE
Danışman: Gökhan Övenç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, 1993-2022 yılları arasındaki panel verilerini kullanarak uluslararası ticaretin çekim modelini uygulayarak Somali ve Türkiye arasındaki ikili ticaretin belirleyicilerini incelemektedir. Serbest ticaret ulusal kalkınmanın itici gücü olarak yaygın bir şekilde kabul görse de, bu iki ülke arasındaki gerçek ticaret hacmi stratejik ortaklık hedeflerinin gerisinde kalmaktadır. Ticari ilişkilerini etkileyen faktörleri daha iyi anlamak için bu çalışma, analiz çerçevesi olarak çekim modeline odaklanmadan önce hem geleneksel hem de çağdaş ticaret teorilerini gözden geçirmektedir. Araştırmada, çoklu doğrusallık, değişen varyans ve sıfır ticaret akışı gibi ticari veri sorunlarını ele almada sağlam olan Poisson Pseudo Maksimum Olabilirlik (PPML) tahmincisi kullanılmıştır. Modelde tahmin edilen temel değişkenler arasında GSYH, ithalat, ihracat, uzaklık ve diplomasi kukla değişkeni yer almaktadır. Veri analizinden elde edilen sonuçlar, hem ihracatçı (Türkiye) hem de ithalatçı (Somali) GSYH'lerinin istatistiksel olarak anlamlı ve ticaret akışlarıyla pozitif ilişkili olduğunu göstermekte, bu da her iki ülkedeki ekonomik büyümenin ikili ticareti artırdığını düşündürmektedir. Beklendiği gibi, uzaklık değişkeni artan ulaşım maliyetlerini ve lojistik zorlukları yansıtarak ticaret üzerinde olumsuz bir etki göstermektedir. Elçilikler, konsolosluklar, devlet ziyaretleri ve teknik yardım gibi diplomatik bağları temsil eden diplomasi değişkeni, ticaretin anlamlı ve pozitif bir belirleyicisi olarak bulunmuş ve siyasi ilişkilerin ticaret anlaşmalarını teşvik etmedeki rolünü vurgulamıştır. Çalışma, Somali ve Türkiye arasındaki ikili ticaret ilişkisindeki fırsat ve zorlukları tespit ederek ve her iki ülkenin stratejik hedefleri doğrultusunda ticaret potansiyelini artırmaya yönelik politika önerileri sunarak sonuçlanmaktadır.