Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde Koza Stratejisi Uygulaması Ve Kabulünü Etkileyen Faktörler
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Çocuk Sağlığı Enstitüsü Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEYMA KARATEKİN
Danışman: Selda Hançerli Törün
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Boğmaca, süt çocukluğu döneminde önemli bir mortalite ve morbidite nedenidir. Bebeklik dönemi boğmaca olgularını azaltmak amacıyla, bebeğin yakın temaslılarının Tdap ile aşılanması önerilmektedir ve bu uygulama koza stratejisi olarak isimlendirilmektedir. Bu çalışmada, ülkemizde henüz yaygınlaşmamış olan koza stratejisinin uygulanabilirliğini araştırmak ve süreci etkileyen faktörleri belirlemek amaçlanmıştır. Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde Nisan 2021- Kasım 2022 tarihleri arasında yatırılarak tedavi olan bebeklerin anneleri çalışmaya dahil edildi. Çalışma üç aşamada planlandı. İlk aşamada annelere boğmaca hastalığı ve aşısı hakkında bilgi düzeylerini ölçmek için yüzyüze anket uygulandı. Bunun yanında gebelik izlem ve aşıları da soruldu. İkinci aşamada koza stratejisi hakkında yazılı ve sözlü bilgilendirme yapıldı ve sonrasında Tdap için aşı niyetleri öğrenildi. Üçüncü ve son aşamada tüm anneler bilgilendirmeden 3 hafta sonra aranarak Tdap aşısı yaptırıp yaptırmadıkları ve nedenleri soruldu. Gebelik döneminde Tdap aşı önerisi alan ve Tdap ile aşılanan anne yoktu. Annelerin %68'i boğmaca hastalığı ve aşıları hakkındaki hiçbir soruyu doğru olarak cevaplandıramadı. Bilgilendirme sonrası annelerin %36'sı (n:78) aşı olmayı düşündüğünü belirtirken, annelerden yalnızca %2'si (n:5) Tdap aşısını yaptırabildi. Zaman bulamadığı için (%24) ve aşı maliyeti nedeniyle (%23) aşı yaptıramama ilk sıralarda yer alan aşı yaptırmama nedenleriydi. Bununla birlikte aşı yaptırmayı düşündüğü halde, aşıya erişemeyen anneler olduğu görüldü. Annelerin boğmaca hastalığı ve aşıları hakkındaki bilgi ve farkındalıklarının düşük olduğu görülmüştür. Aşı maliyeti, aşıya erişilebilirlik ve annelerin aşı uygulamasına erişimin kolaylaştırılması durumunda Tdap aşı oranlarının artabileceği öngörülmüştür. Bu çalışmanın, ülkemizde boğmaca aşı programları hazırlanırken politika geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini düşünmekteyiz.