Türkiye'de 1990 Sonrası Video Sanatında Toplumsal Belleğin Kaydı ve Ortak Hafızalar İnşa Etmek

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Derya Yücel

Danışman: Uşun Tükel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, Türkiye'de video sanatı aracılığıyla toplumsal belleğin inşasına odaklanmaktadır. Video sanatı ister bireysel ister toplumsala ilişkin olsun, sanatçılar için zamanı ve mekânı kaydetmenin hem aracı hem ortamı olmuştur. Türkiye'de de çağdaş sanatçılar ağırlıklı olarak 1990'lı yıllardan itibaren videoyu estetik ve entelektüel bir mecra olmasının ötesinde bir bellek kaydı olarak pratiklerine dahil etmişlerdir. Bu tez, tarihsel süreç bağlamında 1990'lı yıllardan günümüze kadar Türkiye'de toplumsal belleğin tutulmasına yönelik olarak değerlendirilebilecek video çalışmalarını mercek altına almaktadır. Tez, sosyal bilimler çerçevesinde geliştirilmiş yöntemlerden beslenen sanatçıların video üretimlerindeki ortak parametrelere belirli kavram ve temalar çerçevesinde odaklanmaktadır. Bu çerçevede mekân, kimlik, göç, ekoloji, kolektiflik, katılımcılık, video aktivizm ve otonom arşiv kavramları biçiminde kategorize edilerek değerlendirilmiştir. Tezde oluşturulan bu kategoriler günümüz video sanatının bellek kaydı ve ortak hafızaların inşasında Türkiye sanatı açısından güncel bir arşiv niteliği de taşımaktadır.