"Türk Modernleşmesi ve Toplumsal Güven İnşası"


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyasal Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Gani Özdemir

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hikmet KIRIK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezde, Türk toplumunda toplumsal güvenin neden düşük bir düzeyde olduğu ve kültürel olarak modernleşmenin toplumsal güveni nasıl etkilediği incelenmiştir. Bu bakımdan bu tezde öncelikli olarak klasik sosyoloji metinleri, çağdaş sosyologların güven kuramları ve sosyal sermaye kavramı çerçevesinde toplumsal güvenin modernleşme anlatısında nasıl ele alındığı üzerinde durularak kuramsal arka plan oluşturulmuştur. Bunlarla beraber, kültürel olarak modernleşmenin toplumsal güvene etkisini anlamlandırabilmek için Hofstede'nin kültürel boyutlar kuramı üzerinde durulmuştur. Türk toplumu kollektivist kültüre sahip bir toplumdur. Kollektivist kültürün bir özelliği olarak tekilcilik genel kurallar karşısında bireyin kendini ait hissettiği tekil grubun kurallarını öncelemesiyle ilişkilidir. Türk toplumunda tekilci yönelim modernleşmenin zihni arka planından okunabildiği gibi toplumun bürokratik kültüründen ve aile yapısından da okunabilmektedir. Bu çalışmada Türk toplumunda toplumsal kültür, aile yapısı, bürokratik kültür ve modernleşme yöntemi incelenerek toplumun tekilci yönelimine dair görünümlere genel hatlarıyla yer verilecektir. Zira tekilci yönelim bireyin kendini ait hissettiği tekil grubuna aşırı güvenmesine neden olurken tekil grubu dışındaki insanlara güveni olumsuz etkilemektedir. Böylece tezde Türk toplumunda hakim tekilci yönelim nedeniyle toplumsal güvenin düşük olduğu iddia edilmiş ve Türk modernleşmesinin kültürel boyutu sorgulanmıştır. Türk toplumunun tekilci yönelimine dair bu tez çalışmasında yapılan ve aktarılan tartışmaları kısmen de olsa doğrulamak için İstanbul Şişli'de Perpa Ticaret Merkezi kapsamında sistematik örneklemeyle seçilmiş 372 deneğe anket yöntemiyle saha araştırması yapılmıştır. Bulgulara göre deneklerin çoğunluğunda tekilci yönelimlere dair değerler tespit edilmiştir.