Panel İkili Nitel Tercih Modelleri ile BİST İmalat Sanayindeki İşletmelerin Büyüme Performansını Etkileyen Faktörlerin Analizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Şeyma Sertçelik

Danışman: Özlem Göktaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İşletmelerde büyüme performansı, gerek ülkelerin ekonomik büyümesine gerekse istihdama sağladığı katkılar nedeniyle incelenmesi gereken bir konudur. Büyüme performansının artış göstermesinin, ülke ekonomisi için önemli bir teşvik olduğu belirtilmekle birlikte piyasa dinamizmini artırmaya sağladığı katkılardan dolayı akademisyenler ve politika yapıcılar için de özel bir ilgi konusu olmaktadır. Bu çalışmada; 2005-2020 dönemine ait veriler kullanılarak BİST imalat sanayinde yer alan işletmelerin büyüme performanslarını etkileyen faktörler panel ikili nitel tercih modelleriyle tahmin edilmektedir. Çalışmanın temel amacı; işletmelerin büyüme performansının 1'den büyük olma olasılığı üzerinde etkili olan finansal oranlar ile makroekonomik değişkenlerin belirlenmesini sağlamaktadır. Analizden elde edilen sonuçlara göre; Hausman testi ile sabit etkili panel logit model uygun bulunmuştur. Panel probit model içinse tesadüfi etkili panel probit model tahmini gerçekleştirilmiştir. Sabit etkili panel logit model ile tesadüfi etkili panel probit model arasında seçim yapılırken hem AIC hem de BIC bilgi kriterlerinden en küçük değere sahip olan model tercih edilmektedir. Bu doğrultuda sabit etkili panel logit modelin en uygun model olduğu sonucuna varılmıştır. Sabit etkili panel logit modelin tahmin sonuçlarına göre; karlılık, aktif devir hızı oranı ve gayrisafi yurtiçi hasıla değişkenleri bağımlı değişkeni açıklamakta istatistiksel olarak anlamlıdır ve pozitif yönde etkilemektedir. Cari oran ve faiz oranı değişkenleri ise bağımlı değişkeni açıklamakta istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönde etkilemektedir.