Türkiye’de 1980 Dönemi Feminist Çeviri Hareketinin Kadın Çalışmaları Dizgesini Oluşturmadaki Rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Damla Göl
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Şenay Kara
Eş Danışman: Mine Yazıcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu Yüksek Lisans tezi kapsamında, 1980'li yıllar ile birlikte hız kazanan feminist çeviri hareketinin Türkiye'de Kadın Çalışmaları dizgesinin oluşmasındaki rolü, disiplinlerarası ve çoğuldizgeci bir yaklaşımla incelenmiştir. Bu doğrultuda, çevirinin kültürlerarası kuram aktarımındaki etkin rolünün altı çizilerek, Türkiye kadın hareketinin Batı feminizminin temel kaynaklarının çevirisiyle hız kazandığı savından yola çıkılmıştır. Çeviri, mevcut yazınsal gelenekleri yenilemenin ve geliştirmenin bir yoludur. Dünyanın dört bir tarafındaki feministlerin, farklı görüşlerle ve kuramlarla ilişkiye geçme gerekliliği çeviri yoluyla aşılmıştır. Bu bağlamda Kadın Çalışmaları alanı da hem feminist hareketin bir ürünü hem de bu hareketin kuramsal anlamda geliştiricisi olur. Osmanlı Devleti'nden bugüne sürmekte olan tartışmalar ve 1980 döneminde yapılan çeviriler, bugün Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Araştırmaları dediğimiz alanların Türkiye'de işlerlik kazanmasında önemli bir rol oynamıştır. Bu tez çalışmasında, ilk bölüm araştırmanın kuramsal çerçevesini kurmaya ayrılmıştır. İkinci bölüm ise araştırmanın kapsamı ve çerçevesi doğrultusunda, Türkiye kadın hareketinin tarihsel bir incelemesini sunmaktadır. Üçüncü bölümde, Kadın Çevresi Yayınları'nın oluşum süreci ve yayınevi bünyesinde çevrilen kitaplar araştırmaya konu edilecektir. Bu dönemde Batı feminizminin hız kazanması ve üretken bir süreçten geçmesi nedeniyle, mevcut kuramsal boşluk çeviriler yoluyla doldurulmuştur. Feminist kuramın tartışılmaya başlamasıyla birlikte kadın hareketi de meşru bir zemine yerleşmiş, Türkiye'deki toplumsal düzeni ve kadın sorunlarına yaklaşımı etkiler konuma gelmiştir. Günümüzde pek çok yayınevi kadın sorununa duyarlı, feminist perspektife sahip ve kadın okurları hedef kitle olarak gören yayın programlarına sahiptir. 1980'lerdeki feminist söylem mücadeleleri, daha sonraki 30 yıl içinde yaşanan tartışmalar ve gelişmeler için temel olmuştur. Türkiye'deki kadın hareketi, bu gelişmeler doğrultusunda değişen yaklaşımlarla birlikte yeni bir evreye girmiştir. Anahtar sözcükler: Feminizm, Feminist Çeviri, Kadın Çevresi, Çoğuldizge Kuramı, Çeviribilim, Kadın Hareketi.