Kültür Turizminde Çini Sanatının Yeri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Elif Kahya
Danışman: Meral Suna Doğaner
Özet:Türklerin başlatıp geliştirdiği Çini sanatı, hem bir mimari süsleme kolu hem de geleneksel el sanatı olarak, kültür turizmi içerisinde küçümsenemeyecek bir paya sahiptir. İç ve dış mimaride karşımıza çıkarak yapıları estetik yönden daha çekici hale getiren çini sanatı, ziyaretçilere görsel bir zenginlik sunmaktadır. Tarihsel olanı güncelle birleştiren kültür turizmi kapsamında ele alınabilecek bu sanat dalı, Türkiye'de turizm sektörünün vazgeçilmez ve önemli potansiyellerinden biridir. Türk süsleme sanatında ve kullanılan eşyalarda önemli bir yer teşkil eden çini ve seramik sanatının Türkiye'deki önemli üretim merkezleri İznik, Kütahya ve Çanakkale'dir. XV. Yüzyılın sonu ile XVI. Yüzyılın başlarında en önemli çini üretim merkezi İznik'tir. XVII. Yüzyılın ikinci yarısından itibaren Osmanlı Devleti'nin karşılaştığı ekonomik, sosyal ve siyasal sıkıntılar çini sanatını da etkilemiştir. XVIII. Yüzyılda İznik atölyelerinin kapanması sonucu yeni çini merkezi olarak Kütahya ortaya çıkmıştır. En erken örneklerini XVII. Yüzyıl sonlarında gördüğümüz diğer bir merkez de Çanakkale'dir. İznik ve Kütahya'nın aksine Çanakkale'de duvar çinisine rastlanmamış, çoğunlukla günlük kullanım eşyaları üretilmiştir.Çini sanatı, ülkemizde pek çok şehirde yer alan dini ve sivil mimari yapılarda karşımıza çıkmakta ve bu şehirlerin kültürel turizmine katkıda bulunmaktadır. Çini sanatının en önemli sorunlarından biri bazı sanat düşmanları ve maddiyata esir olmuş insanlar tarafından günümüze kadar ayakta kalabilen bu yapıların tahrip edilmesidir. Doğal afet ve restorasyon çalışmalarıyla da zarar gören bu sanatta zararın en aza indirilmesi için yapılacak çalışmalar kültürel ve tarihi mirasımızın korunmasını, kültür turizmi içerisinde çini sanatının çok daha fazla söz sahibi olmasını sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Çini, Seramik, Sanat, Kültür turizmi, Süsleme