Çevre zararlarından doğan hukuki sorumluluk
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Başak Başoğlu
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Saibe OKTAY ÖZDEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmanın konusu 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca kirletenin hukuki sorumluluğudur. Bu çalışma ile çevre kirlenmesi nedeniyle ortaya çıkan bireysel ve ekolojik zararların giderilmesinin ve çevrenin korunmasının özel hukuk araçlarıyla etkin bir şekilde sağlanabilmesi için önerilerde bulunma amaçlanmıştır. Bu kapsamda, Türk sorumluluk hukukunda kirletenin sorumluluğuna uygulanacak düzenlemelerin yanı sıra karşılaştırmalı hukukta kirletenin sorumluluğu konusu incelenerek, Türk hukukunda mevcut sistemin etkin bir şekilde işlemesi için de lege ferenda önerilerde bulunulmaya çalışılmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde çevre hukukunun tarihi gelişimi ile çevre hukukuna ilişkin temel kavram ve ilkeler açıklanmıştır. İkinci bölümde ise karşılaştırmalı hukukta kirletenin hukuki sorumluluğu konusu incelenmiştir. Bu kapsamda Common Law sistemi ile Avrupa Birliği'ndeki gelişmeler ve bu gelişmelerin Avrupa üye devletlerinin iç hukuk düzenlemelerine yansımaları üzerinde durulmuştur. Çalışmanın en kapsamlı kısmı olan üçüncü bölümde ise, Türk hukukunda kirletenin hukuki sorumluluğuna ilişkin düzenlemeler, bu düzenlemelerin hukuki nitelikleri, sorumluluğun kurulması için aranan şartlar ile kirletenin sorumluluğunun diğer sorumluluk türleri karşısındaki durumu incelenmiştir. Bu bölümde ayrıca Çevre Kanununun 28. maddesi kapsamında açılacak bir tazminat davasına ilişkin sorunlar da ele alınmıştır. Ayrıca, Türk hukukunda çevre zararlarından hukuki sorumluluğun daha etkin uygulanması ve çevre korunmasına hizmet etmesi için önerilerde bulunulmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, karşılaştırmalı hukukta kirletenin sorumluluğu kapsamında önem taşıyan sorumluluğun sınırlandırılması, zorunlu çevre sigortası, cezalandırıcı tazminat (punitive damages) ve sınıf davaları (class actions) gibi bazı müessese ve düzenlemeler Türk hukuku açısından da tartışılmıştır. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Çevre Hukuku – Sorumluluk Hukuku - Haksız Fiil Hukuku –Borçlar Hukuku – Medeni Hukuk