Anadolu Selçuklu Dönemi ve Çevre Kültürlerde Melek Figürlü Kompozisyonlar
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Zuhal Özdemir
Danışman: Ayşe Denknalbant Çobanoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:''Anadolu Selçuklu Dönemi ve Çevre Kültürlerde Melek Figürlü Kompozisyonlar'' başlıklı araştırma, Anadolu Selçuklu dönemi taş ve alçı malzemeler üzerindeki melek tasvirleri ile çevre kültürlerdeki melek tasvirlerinin etkileşim boyutunu göstermek için karşılaştırılarak değerlendirilmesini amaçlar. Melek figürlerinin kompozisyon şeması, yerleştiriliş şekilleri, ikonografik anlamları ve üslup özellikleri ise tezin kapsamını oluşturur. Anadolu Selçuklu dönemi taş ve alçı malzeme üzerinde melek tasvirlerinin çok az işlendiği görülmüştür. Bu sebeple tezde günümüze gelebilen ve gravürlerden öğrenebildiğimiz melek figürlü taş ve alçı eserler üzerinde durulmuştur. Günümüze gelebilen az sayıda örneğin geçmişten gelen kültürel devamlılık ve ayrıca çevre kültürlerin etkisiyle ortaya çıktığı görülmüştür. Bu amaçla Bizans, Ermeni, Gürcü, Sasani ve Memlük dönemi eserlerinden örnekler verilmiştir. Melek figürlerinin ikili ve dörtlü kompozisyon şemaları üzerinde durulmuş, şemanın merkezinde bulunan simgeler üzerine düşünülmüştür. Figürlerin üslupsal açıdan karşılaştırmaları yapılmış ve etkileşim boyutu bu şekilde ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Farklı inançlarda meleklere yüklenen anlamlar üzerinde durulmuş ve ikonografik olarak neyi temsil ettikleri yönünde değerlendirmeler yapılmıştır.