Hüseyin Şükrü Baban'ın Hayatı, Fikirleri ve Siyasi Faaliyetleri (1888-1980)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Enes Arıcı

Danışman: Ramazan Erhan Güllü

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hüseyin Şükrü Baban, 1888-1980 yılları arasında yaşamış gazeteci, bürokrat ve akademisyendir. Mensubu olduğu Baban aşireti, Kuzey Irak bölgesinin önemli hanedanlarından ve son dönem Osmanlı cemiyet hayatının önde gelen ailelerindendir. Galatasaray Lisesi ve Paris Hukuk Fakültesinde aldığı eğitimin ardından memuriyet hayatına başlayan H. Şükrü Baban, özellikle Mısır Fevkalade Komiserliğinde ve Brest-Litovsk heyeti içinde önemli bürokratik görevlere atanmıştır. Ayrıca memuriyetin yanında gazetecilikle de uğraşarak Tanin, Tercüman-ı Hakikat ve Alemdar gazetelerinde makaleler kaleme almıştır. Mütareke döneminde Tercüman-ı Hakikat gazetesinin başyazarı olmuş ve memuriyetten tamamen ayrılmıştır. Bu dönemde siyasi faaliyetlerde de bulunan Baban, Kürdistan Teali Cemiyeti'nin genel sekreterliğini yapmıştır. Cumhuriyet döneminde daha çok akademisyen kimliğiyle tanınan Hüseyin Şükrü Baban, İstanbul Üniversitesi bünyesinde görev yaparak İktisat alanında ordinaryüs profesörlüğe kadar yükselmiştir. Akademik hayatının yanı sıra basından kopmayarak çeşitli gazetelere yazılar yazan Baban, bu dönemde siyasi hareketlerden uzak durmaya çalışmıştır. İkdam, Yeni Sabah ve Tercüman gibi gazetelerde iç siyasetten bağımsız, ekonomi ya da dış politika ağırlıklı makaleler kaleme alan Baban, hem akademik kariyeri hem de gazeteci kimliğiyle Türk fikir hayatında yer edinen önemli aydınlardan birisi olmuştur.