Fenoksiasetamid yapısı taşıyan tiyazolidinonlar üzerinde çalışmalar
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Çağla Begüm Apaydın
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Zafer CESUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada N-(2-sübstitüe 4-okso-1,3-tiyazolidin-3-il)-2-fenoksiasetamid (5a-s) ve N-(sübstitüe 3-okso-1-tiya-4-azaspiro[4.4]non-4-il/[4.5]dek-4-il/[4.6]undek-4-il-2-fenoksi asetamid (6a-m) yapısında otuz dört yeni bileşik sentez edilmiş ve bileşiklerin antiviral ve antikanser aktiviteleri araştırılmıştır. Bu amaçla fenoksiasetik asitten metil estere geçilmiş (1), metil fenoksiasetatın hidrazin ile reaksiyonundan 2-fenoksiasetohidrazid (2) kazanılmıştır. 2-Fenoksiasetohidrazidin uygun karbonil bileşikleri, aldehit veya ketonlar, ile reaksiyonu ile elde edilen 2-fenoksi-N'-(alkil/sikloalkil/ariliden) asetohidrazid türevlerinin (3a-k ve 4a-i) susuz toluen içerisinde sülfanilasetik asit veya 2-sülfanilpropanoik asit ile siklizasyonu ile 5a-s ve 6a-m bileşikleri sentezlenmiştir. Bileşiklerin yapıları spektral analizler (UV, IR, 1H-NMR, 13C-NMR, DEPT, APT, COSY, HSQC, HMBC ve ESI-MS) ve mikroanaliz ile doğrulanmıştır. Hedeflenen bir kısım türevde siklizasyonun gerçekleşmediği ve reaksiyonun hedef moleküller yerine beklenmedik bir ürün olan 2-fenoksi-N'-(fenoksiasetil)asetohidrazid ile sonuçlandığı görülmüştür. Spektral analizler ve mikroanaliz ile yapısı doğrulan bileşiğin, oluşumu kimyasal olarak da araştırılmış ve olası mekanizma tartışılmıştır. Tüm bileşiklerin MDCK, HEL ve Vero hücre kültürlerinde seçilmiş DNA ve RNA virüslerine karşı antiviral etkinlikleri araştırılmış, 6l (45x10-3 mM) ve 6m (8,9x10-3 mM) bileşiklerinin Coronavirüse karşı etkili olduğu gözlenmiştir. Diğer bileşikler aktivite test konsantrasyonunda aktif olmadıkları görülmüştür. Sentezlenen yeni bileşiklerin ayrıca HepG2/C3A hücreleri üzerinde antikanser aktiviteleri araştırılmış, dört bileşik, 6b (6,59±0,98 mM); 6c (2,53±1,02 mM); 6d (1,75±1,05 mM) ve 6f (1,68±0,51 mM) HepG2/C3A hücreleri üzerinde sitostatik etki göstermiştir.