Topikal Psoriazis Tedavisi için Nano Boyutlu İlaç Taşıyıcı Sistemlerin Geliştirilmesi ve İn vitro Modeller ile Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Meriem Rezigue
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Sevgi GÜNGÖR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Psoriazis; genetik, çevresel, immünolojik faktörlere bağlı gelişen ve deride keratinositlerin çoğalmasına yol açan, enflamasyonlu kronik bir hastalıktır. Topikal tedavi, ilk seçenek olarak genellikle hastalığın lokalize formunun tedavisinde tercih edilmekle birlikte, konvansiyonel dozaj formlarının yetersiz kalabilmesi yeni ilaç taşıyıcı sistemlerin geliştirilmesini gerekli kılmaktadır. Son yıllarda, topikal tedavide etkin maddelerin, özellikle aşırı lipofilik moleküllerin, derinin daha derin tabakalarına taşınmasını sağlamak üzere bileşimlerinde yüksek oranda etanol ve kenar aktivatörü içeren transetozom olarak isimlendirilen nano boyutlu veziküller geliştirilmiştir. Tez çalışmasında; antipsoriatik etkin maddelerden tazaroten ve takrolimusun transetozomların geliştirilmesine yönelik; farklı tip kenar aktivatörleri ve farklı oranlarda fosfolipit kullanılarak formülasyon optimizasyon çalışmaları yürütüldü. Elde edilen verilere dayanarak seçilen transetozom formülasyonları; vezikül boyutu, polidispersite indeksi ve fiziksel kararlılığı, zeta potansiyel değeri, enkapsülasyon etkinliği ile morfolojik özellikleri açısından karakterize edildi. Seçilen transetozom formülasyonlarından tazaroten ve takrolimusun deriye penetrasyonu bantla soyma tekniği kullanılarak kontrol formülasyonları ile karşılaştırmalı olarak kantitatif değerlendirildi. Transetozomların bileşenlerinin deri üzerindeki etkileri, stratum corneum tabakasındaki yapısal değişiklikler olarak ATR-FTIR spektroskopisi ile incelendi. Lipofilik özellikteki model bir fluoresan madde ile yüklenen transetozom formülasyonlarından fluoresan boyanın derinin hedef tabakalarındaki lokalizasyonu konfokal mikroskop analizleri ile görüntülendi. Ayrıca, optimum transetozom formülasyonlarının sitotoksitesi hücre kültürü çalışmaları ile değerlendirildi. Sonuç olarak; transetozom formülasyonlarının tazaroten ve takrolimusun in vitro koşullarda derinin canlı epidermis ve dermis tabakalarına ulaşmasını sağladığı ve hedef tabakalarındaki lokalizasyonunu arttırdığı bantla soyma tekniği ile kantitatif olarak saptanmış ve konfokal mikroskop analizleri ile görüntülenmiştir. Böylece, topikal psoriazis tedavisine yönelik tazaroten ve takrolimusun nano boyutlu transetozom tipi veziküler ilaç taşıyıcı sisteminin konvansiyonel formülasyonlara alternatif teşkil etme potansiyelinin bulunduğu gösterilmiştir.