Yeni Medyada yalan haber ve hakikat sonrası çağ:doğrulama platformu olarak teyit.org örneği üzerine bir inceleme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Murat Uluk
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Nilnur TANDAÇGÜNEŞ KAHRAMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:2016 yılında Birleşik Krallık'ta ve ABD'de gerçekleşen seçimler sonrasında yalan haberlerin yarattığı kaygı ciddi bir boyuta ulaşmıştır. Seçim kampanyaları sırasında sosyal ağlarda hızla yayılan yalan haberler milyonlarca kullanıcının haber akışında yer bulmuştur. Gerek siyasilerin söylemleri gerekse insanların hakikate olan tepkisi göz önünde bulundurulduğunda "Hakikat sonrası" kavramı hakikatin önemi yitirdiği bir dönemi işaret etmektedir. İnançların doğruların yerini aldığı bu dönemde doğrulama platformları doğru olmayan bilgilerin peşine düşerek; bilgi kirliğini azaltmayı amaçlayan bir yapı altında faaliyetlerini sürdürmektedir. Türkiye'de farklı bağlamlarda yanlış bilgileri doğrulayan platformlar yer almakta; teyit.org, Türkiye'nin ilk haber doğrulama platformu olarak karşımıza çıkmaktadır. Araştırma, teyit.org'un analiz ederek "yanlış" olarak etiketlediği haberlerin İnternet üzerindeki varlığını ortaya çıkarma amacıyla tasarlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, sistematik örnekleme yoluyla 37 adet haber belirlenmiş ve 37 haberin toplam 240 haber bağlantısında yer aldığı belirlenmiştir. Araştırmada, haber bağlantılarının hala yayında olup olmadığı, Facebook'ta elde ettikleri etkileşim sayıları ve haberlere yer veren sitelerin reklam barındırma durumları incelenmiştir. Araştırma kapsamında incelenen yalan haberlerin neredeyse %90'ının hala yayında olduğu, 250 binden fazla Facebook etkileşimi aldığı ve yalan haberleri barındıran sitelerin %75'inin reklam yayınladığı tespit edilmiştir. Elde edilen veriler ışığında mevcut durum tartışılmıştır.