Siklofosfamid ile indüklenen hemorajik sistit sıçan modelinde hiperbarik oksijen tedavisinin etkinliğinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇAĞRI CAN MAKAR
Danışman: Şamil Aktaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Hemorajik sistit, mesanenin çeşitli derecelerde hematüri ile seyreden inflamatuar bir hastalığıdır. Klinik prezentasyon ağrısız mikroskobik hematüriden, şiddetli, hayatı tehdit eden kanamaya kadar değişebilir. Hastalığın akut formu daha sık görülür ve tedaviye iyi cevap verir. Kronik hemorajik sistit tedaviye daha dirençlidir, etiyolojisinde radyoterapi ve kemoterapi en sık sebeplerdir. Kemoterapötik ajanlar arasında en sık siklofosfamid ile ilişkilendirilir. Radyoterapiye bağlı hemorajik sistit tedavisinde fizyopatolojiye yönelik kullanılan tek tedavi hiperbarik oksijen tedavisidir. Kemoterapiye bağlı gelişen hemorajik sistit tedavisinde kabul görmüş bir tedavi yöntemi henüz yoktur. Amaç: Bu uzmanlık tezi çalışmasında 200 mg/kg dozunda siklofosfamidin intraperitoneal uygulanması ile indüklenmiş hemorajik sistit sıçan modelinde hiperbarik oksijen tedavisinin etkinliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: 40 adet 8-10 haftalık 215-275 gram ağırlığında genç erişkin wistar albino erkek sıçan randomize olarak HBO ve kontrol gruplarına ayrıldı. Tüm gruplara 200 mg/kg dozunda intraperitoneal siklofosfamid uygulanarak hemorajik sistit sıçan modeli oluşturuldu. HBO ve deney grubundan eşit sayıda hayvan 3, 7 ve 14. gün sakrifiye edildi. HBO grubundaki sıçanlar, 3. gün sakrifiye edilene kadar 6 seans, 7. gün sakrifiye edilene kadar 14 seans ve 14. gün sakrifiye edilene kadar 28 seans hiperbarik oksijen tedavisi aldı. Tedavileri arasında 12 saat bulunan sıçanlara her seansta 2,4 ATA basınçta, toplam 90 dakika (15 dk dalış, 15 dk çıkış) %100 oksijen solutuldu. Gruplar sıçan kayıpları, kilo kayıpları, mesane ağırlıkları, makroskopik ödem ve hemoraji, histopatolojik skorlama ve Ki-67 boyanma yüzdesi açısından değerlendirildi. Sıçanların mesane, serum ve idrar örneklerinde bulunan IL1-β, IL4, IL6, MCP-1, TNF-α sitokinlerinin miktarı Luminex ile ve MDA seviyeleri ELİSA yöntemi ile ölçüldü. Bulgular ve Sonuçlar: Kontrol ve HBO grubunda kaybedilen hayvan sayıları ve hayvanların ağırlık kayıpları tedaviden etkilenmedi. Üçüncü gün sakrifiye edilen kontrol grubunda mesane ağırlığında görülen yükseklik, HBOT'nin erken dönemde mesane ödeminde iyileşme sağladığını gösterdi. Vücut/mesane indeksi verileri bu yüksekliğin vücut ağırlığı farkından kaynaklanmadığını doğruladı. Bununla birlikte bu etkiyi destekleyecek, HBOT'nin histopatolojik olarak mesane hasarını iyileştirdiğini gösterecek makroskopik ve mikroskopik bulgular elde edilememiştir. IL1-β, IL-4, IL6, MCP-1 ve TNF-α seviyesi incelemelerinde mesane dokusunda, serumda ve idrar örneklerinde HBO ve kontrol grubu arasında fark saptanmadı. Oluşturduğumuz hemorajik sistit sıçan modelinde tedavisinde HBOT'nin antiinflamatuar etkinliğini gösterecek bulgu tespit edilmedi. 3. gün sakrifiye edilen sıçanların mesane dokusunda malondialdehit seviyesinin kontrol grubunda yüksek tespit edildi. Bu bulgu HBOT'nin hasarlı mesane dokusunda oksidasyonu ve oksijen radikallerini arttırmadığını olumsuz etki yapmadığını gösterdi. Mesane sitokin seviyesi ile serum ve idrar sitokin seviyeleri arasında düşük bir korelasyon olduğu tespit edildi.