Vasküler homeostaz üzerine perivasküler adipoz dokunun fizyolojik ve patofizyolojik rolünün incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLSEV ÖZEN
Danışman: Gökce Topal Tanyılmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kan damarlarını çevreleyen perivasküler adipoz doku, vasküler fonksiyonların düzenlenmesinde önemli rol oynamaktadır. Çalışmamızın amacı, fizyolojik ve patofizyolojik koşullarda perivasküler adipoz dokunun vasküler tonus veya vasküler yeniden şekillenme üzerindeki etkisi ile bu etkide prostaglandin E2'nin (PGE2) rolünün belirlenmesidir. Öncelikli olarak, bulgularımız PGE2'nin, insan koroner arter (KA) damar duvarında eksprese olan EP3 reseptörü aracılığı ile kasılma yanıtı oluşturduğunu göstermektedir. Ateroskleroz ve/veya vasküler inflamasyonda, PGE2'nin sentezinden sorumlu olan mPGES-1 (mikrozomal prostaglandin E sentaz-1) enziminin indüklenmesiyle PGE2 düzeyleri artmıştır. mPGES-1 inhibitörü ise prostasiklin (PGI2) düzeyini artırmak suretiyle koroner arter bypass greft materyali olarak kullanılan internal mamariyal arter (IMA) ve safen vende (SV) vasküler tonusta azalmaya neden olmaktadır. Diğer taraftan, PGE2 perivasküler adipoz dokuda eksprese olan EP3 reseptörü aracılığı ile hidrojen sülfür (H2S) salınımını stimüle ederek, kontrol KA ve IMA preparatlarında perivasküler adipoz dokunun gevşetici etkisine aracılık etmektedir. Perivasküler adipoz dokunun gevşetici etkisi, aterosklerotik KA veya IMA preparatlarında in vitro inflamatuvar koşullarda ortadan kalkmaktadır. Perivasküler adipoz dokunun vasküler tonus üzerindeki rolü dışında, aterosklerotik KA perivasküler adipoz dokusundan matriks metalloproteinaz-1, -2 (MMP) ile PGE2 salınımının arttığı tespit edilmiştir. Bu durumun aterosklerotik KA'da fibröz kapsülde incelmeye yol açabileceği düşünülmektedir. Bir bütün olarak bulgularımız; aterosklerozda hem perivasküler adipoz dokunun gevşetici etkisinin ortadan kalkmasının hem de perivasküler adipoz dokudan salınan MMP-1, -2 düzeylerinin yükselmesinin, ateroskleroz patogenezinde önemli rol oynayabileceğini göstermektedir. mPGES-1 inhibitörlerinin veya perivasküler adipoz dokudan H2S salınımını artıran yeni tedavi yaklaşımlarının, ateroskleroz gibi inflamatuvar hastalıkların tedavisinde önemli bir terapötik yaklaşım oluşturabileceğini düşünmekteyiz.