Ceza hukukunda iyi hal ve iyileştirme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SENA İSPİRLİ
Danışman: Muhammed Buhari Çetinkaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tarihi süreç içerisinde, cezalandırmanın birçok farklı görünümü ve amacı olmuştur. Cezalandırma tarihinin ilk aşamalarında insan bedeni ve insan onuru cezanın odağında olmuştur. Bu süreçte yaşanan birtakım gelişmelerin sonucunda, insan onuru artık cezanın konusu değil, bir sınırı haline gelmiştir. Nihayetinde süreç içerisinde iyileştirme, ceza hukukunun amaçlarından biri haline gelmiştir. İki izli bir ceza hukuku sisteminde iyileştirme amacı, sadece ceza ile değil güvenlik tedbirleriyle de sağlanmaktadır. İyileştirmenin sağlanabilmesi için iyileştirilmesi gerekenin kim olduğu ve bu bağlamda tehlikelilik hali ile iyileştirilenin kim olduğu ve bu bağlamda iyi hal kavramları ele alınmalıdır. Ceza hukukunun iyileştirmek üzere temas ettiği bireye yönelik yapılacak tespitler söz konusu olup bu tespitlerin yöntem ve şekilleri çeşitlilik göstermektedir. Benzer şekildeki çeşitlilik, iyileştirme yöntemleri açısından da söz konusudur. Ceza hukukunun temas ettiği bireyin iyileşmiş olduğuna dair belirli bir kabul olması gerekmektedir. Ancak sabıkası bulunan kişilerin toplum tarafından iyileşmiş olarak kabul edilmek yerine tehlikeli olarak damgalandığı görülmektedir. Bu gibi durumlar bireyin yeniden suç işlemesi bakımından değerlendirilmesi gereken hususlardır. Ceza hukuku tarihsel süreç içerisinde iyileştirmeyi bir amaç olarak benimsemiştir. Bu sebeple kendine temas eden bireyi iyileştirmesi bakımından garantör (güvenceci) rolü olduğundan söz edilebilir. İhmali bir davranışta bulunarak iyileştirme amacını bu sağlayamaması, yeniden suç işlenmesinde bir etken olarak kendini gösterebilir. İyileştirmenin sağlanabilmesi için iyileştirme yöntemleri kadar iyi hal ve tehlikeli hal kavramlarının tanımlanması ve tespiti de gerekmektedir.