Medeni usul hukukunda tespit davalarında hukuki yarar

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE USTA

Danışman: Mert Namlı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mahkemeden istenen hukuki korunmaya göre dava çeşitlerinden biri olan tespit davası HMK m.106'da düzenlenmiştir. İlgili hükümde davacının tespit davası açmasında hukuken korunmaya değer güncel bir hukuki yararının varlığı aranmış olup davacının bunu açıkça ortaya koyması istenmiştir. Medeni usul hukukunda tespit davalarında hukuki yarar başlıklı bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmada ilk olarak HMK m. 114'te düzenlenen dava şartları arasında sayılan hukuki yarar kavramı üzerinde durulmuştur. Medeni usul hukuku içerisinde geniş bir yer bulan bu kavram sadece dava açılması bakımından ele alınmıştır. Sonrasında tespit davaları hakkında genel bir bilgi verilmiştir. Akabinde HMK m. 106 kapsamında hukuki yarar kavramı izah edilmiş ve kanun koyucunun hukuki yarar kavramını bu maddede de düzenlemesinin amacı araştırılmıştır. Bu araştırmada Yargıtay kararlarından yararlanılmış ve uygulamadaki görünüm analiz edilmiştir. Nihayetinde özel olarak düzenlenen tespit davası çeşitlerinde hukuki yarar kavramı incelenmiş ve bu davalarda davacının dava açmakta hukuki yararı bulunduğunu ispat etmesinin gerekip gerekmediği tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: dava şartı, hukuki yarar, tespit davası, olumlu (müspet) tespit davası, olumsuz (menfi) tespit davası, hizmet tespit davası, eser sahipliğinin tespiti davası, haksız rekabetin tespiti davası