Obsesif kompulsif bozukluk hastalarında DNA tamir genlerinin araştırılması

RAMAZAN ÇELİK

Obsesif kompulsif bozukluk hastalarında DNA tamir genlerinin araştırılması

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Aziz Sancar Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü, Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RAMAZAN ÇELİK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Bedia ÇAKMAKOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Obsesesif Kompulsif Bozukluk (OKB) obsesyon ve kompulsiyonlarla tanımlanan önemli psikiyatrik hastalıklardan biridir. Obsesyonlar zorlayıcı ve rahatsız edici düşünceler, kompulsiyonlar ise genellikle anksiyete ve endişe ile ilişkili tekrarlayan sterotipik davranışlardır. Aile ve ikiz durumlarını içeren gen ekspresyon ve moleküler genetik çalışmalar OKB?de genetik geçişin olabileceğine işaret etmektedir. DNA tamir sistemleri OKB?de bir moleküler marker olarak kullanılabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada OKB?li Türk hastalarda DNA tamirinde rol alan XRCC1, XRCC3, XPD, XPG, APE1, HOGG1 genlerinin polimorfizmlerinin dağılımını değerlendirmeyi amaçladık. Analizde OKB tanısı konmuş 100 hasta ve 122 vaka dışı birey baz alındı. Genotipleme PZR-RFLP yöntemi ile yapıldı. Çalışma sonrasında XRCC3 Thr+ bireylerin hasta grubunda %88 kontrole göre anlamlı olarak yüksek olduğu gözlenmiştir (P:0,03). Ek olarak XRCC3 Thr/Met genotipli bireyler hasta grubunda kontrole göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (P:0,002). İstatiksel sonuçlara göre XPD Lys+ bireyler hasta grubunda %95 iken kontrole %86.1 göre anlamlı olarak yüksek olup OKB hastalığına yakalanma riskleri yaklaşık 3 kat arttığı gözlenmiştir (P:0,027). Lys/Lys taşıyan bireylerin yine hasta grubunda (%60) kontrole (%34.4) göre anlamlı olarak yüksek olduğu tespit edilmiştir (P:0,000). XPD Gln+ bireyler kontrolde %65,6 iken hasta grubuna %40 göre anlamlı olarak yüksek olup OKB hastalığı için yaklaşık 2.8 katlık bir koruyuculuk sağladığı izlenimi edinilmiştir (P:0,000). Lys/Gln genotipli bireylerin kontrol grubunda hasta grubuna göre anlamlı olarak yüksek olduğu gözlenmiştir (P:0,013). Hasta ve kontrol grubu arasında APE Asp148Glu, XPG Asp1104His, HOGG1 Ser326Cys ve XRCC1 Arg399Gln polimorfizmlerinin genotip ve allel dağılımları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmemiştir. Bulgularımız XRCC3 Thr+, XRCC3 Thr/Met, XPD genotiplerinin OKB gelişimini kolaylaştırabileceğini ileri sürmektedir.